Hüquqi terminİnsan hüquqları
Hərəkət etmək azadlığı
Həmçinin: sərbəst hərəkət etmək hüququ
QISACA
Dövlətin ərazisində qanuni əsaslarla olan hər kəsin sərbəst hərəkət etmək, yaşayış yeri seçmək və istənilən ölkəni, o cümlədən öz ölkəsini tərk etmək azadlığı.
Hərəkət etmək azadlığı — qanunvericilikdə tərifi
1. Qanuni əsaslarla hər hansı dövlətin ərazisində olan hər kəsin həmin ərazidə sərbəst hərəkət etmək və özünə yaşayış yeri seçmək hüququ vardır.
2. Hər kəs öz ölkəsi də daxil olmaqla hər hansı ölkəni tərk etməkdə azaddır.
Hərəkət etmək azadlığı nə deməkdir?
Hərəkət etmək azadlığı Konvensiyanın 4 saylı Protokolunda təsbit olunub və üç elementdən ibarətdir: dövlətin ərazisində qanuni əsaslarla olan şəxsin həmin ərazidə sərbəst hərəkət etməsi, özünə yaşayış yeri seçməsi və öz ölkəsi də daxil olmaqla hər hansı ölkəni tərk etməsi (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasına 4 saylı Protokol, maddə 2). Konstitusiya da qanuni surətdə ölkə ərazisində olan hər kəsə bu imkanları verir, vətəndaşlara isə hər zaman maneəsiz öz ölkəsinə qayıtmaq hüququnu təmin edir (Konstitusiya, maddə 28).
Bu azadlıq yalnız qanunla nəzərdə tutulmuş və demokratik cəmiyyətdə zəruri olan hallarda məhdudlaşdırıla bilər: milli təhlükəsizlik, ictimai asayiş, cinayətlərin qarşısının alınması, sağlamlığın və mənəviyyatın, digər şəxslərin hüquqlarının qorunması üçün (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasına 4 saylı Protokol, maddə 2). Eyni Protokol vətəndaşın öz dövlətinin ərazisindən çıxarılmasını qadağan edir (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasına 4 saylı Protokol, maddə 3).
Mənbə: İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Avropa Konvensiyası (1, 4, 6 və 7 saylı Protokollarla), 4 saylı Protokol, maddə 2.1