İnsan hüquqlarının məhdudlaşdırılması

İnsan hüquqlarının məhdudlaşdırılması — qanunvericilikdə tərifi

3.2. İnsan hüquqlarına və azadlıqlarını məhdudlaşdıran qanunda məhdudlaşdırılan hüquq və ya azadlıq, habelə Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının müvafiq maddəsi göstərilməlidir.

3.3. İnsan hüquqlarına və azadlıqlarına qoyulan məhdudiyyətlər həmin hüquqların və azadlıqların mahiyyətini dəyişməməlidir.

3.4. İnsan hüquqlarına və ya azadlıqlarına qoyulan məhdudiyyətlər Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında və bu Konstitusiya Qanununda nəzərdə tutulan qanuni məqsədə yönəlməli və həmin məqsədə mütənasib olmalıdır.

İnsan hüquqlarının məhdudlaşdırılması nə deməkdir?

Konstitusiya Qanunu məhdudiyyətin qanuni sayılması üçün dörd tələb müəyyən edir. Birincisi, hüquq yalnız qanunla məhdudlaşdırıla bilər. İkincisi, belə qanun hansı hüququ məhdudlaşdırdığını və Konstitusiyanın hansı maddəsinə əsaslandığını göstərməlidir. Üçüncüsü, məhdudiyyət hüququn mahiyyətini dəyişməməlidir. Dördüncüsü, o, qanuni məqsədə yönəlməli və həmin məqsədə mütənasib olmalıdır (İnsan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinin tənzimlənməsi haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 3).

Qanuni məqsədlər hüquqdan asılı olaraq fərqlənir: dövlət təhlükəsizliyi, sağlamlığın və mənəviyyatın, digər şəxslərin hüquqlarının qorunması, cinayətin və iğtişaşların qarşısının alınması, ictimai qaydanın təmin edilməsi kimi (İnsan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinin tənzimlənməsi haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 3.6). Konstitusiya da məhdudlaşdırmanın dövlət tərəfindən gözlənilən nəticəyə mütənasib olmasını tələb edir (Konstitusiya, maddə 71).

Nümunə

Toplaşma azadlığını məhdudlaşdıran qanunda məhdudlaşdırılan azadlıq və Konstitusiyanın müvafiq maddəsi göstərilməli, məhdudiyyət isə ictimai təhlükəsizliyin qorunması məqsədinə mütənasib olmalıdır.