İnsan hüquqları və azadlıqları

İnsan hüquqları və azadlıqları — qanunvericilikdə tərifi

I. İnsan ləyaqəti qorunur və ona hörmət edilir.

II. Hər kəsin doğulduğu andan toxunulmaz, pozulmaz və ayrılmaz hüquqları və azadlıqları vardır.

III. Hüquqlar və azadlıqlar hər kəsin cəmiyyət və başqa şəxslər qarşısında məsuliyyətini və vəzifələrini də əhatə edir. Hüquqlardan sui-istifadəyə yol verilmir.

İnsan hüquqları və azadlıqları nə deməkdir?

Konstitusiya insan hüquqlarını dövlətin bəxş etdiyi imtiyaz kimi deyil, insana doğulduğu andan məxsus olan dəyər kimi təsbit edir və onların əsasında insan ləyaqətinə hörməti qoyur. Bu hüquqlar yalnız vətəndaşlara aid deyil: ölkədə olan əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər də, qanunla və ya beynəlxalq müqavilə ilə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, vətəndaşlarla bərabər bütün hüquqlardan istifadə edir (Konstitusiya, maddə 69).

Hüquq və azadlıqları gözləmək və qorumaq qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyəti orqanlarının borcudur; onlar ölkə ərazisində birbaşa qüvvədədir. Hüquqların məhdudlaşdırılması yalnız Konstitusiya və qanunlarda müəyyən edilmiş əsaslarla mümkündür və gözlənilən nəticəyə mütənasib olmalıdır (Konstitusiya, maddə 71). Hər kəs öz hüquqlarını qanunla qadağan olunmayan üsul və vasitələrlə müdafiə edə bilər (Konstitusiya, maddə 26).