Hüquqi terminMəhkəmə və hüquq mühafizə orqanları
Məhkəmə hakimiyyəti
QISACA
Ədalət mühakiməsi yolu ilə yalnız məhkəmələr tərəfindən həyata keçirilən dövlət hakimiyyəti qolu; konstitusiya, mülki və cinayət icraatı vasitəsilə reallaşır.
Məhkəmə hakimiyyəti — qanunvericilikdə tərifi
I. Azərbaycan Respublikasında məhkəmə hakimiyyətini ədalət mühakiməsi yolu ilə yalnız məhkəmələr həyata keçirirlər.
II. Məhkəmə hakimiyyətini Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi, Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsi, Azərbaycan Respublikasının apellyasiya məhkəmələri, Azərbaycan Respublikasının ümumi məhkəmələri və digər ixtisaslaşdırılmış məhkəmələri həyata keçirirlər.
III. Məhkəmə hakimiyyəti Konstitusiya, mülki və cinayət məhkəmə icraatı vasitəsilə və qanunla nəzərdə tutulmuş digər vasitələr ilə həyata keçirilir.
Məhkəmə hakimiyyəti nə deməkdir?
Konstitusiyaya görə məhkəmə hakimiyyətini ədalət mühakiməsi yolu ilə yalnız məhkəmələr həyata keçirir: Konstitusiya Məhkəməsi, Ali Məhkəmə, apellyasiya məhkəmələri, ümumi və digər ixtisaslaşdırılmış məhkəmələr. Bu hakimiyyət konstitusiya, mülki və cinayət məhkəmə icraatı, habelə qanunla nəzərdə tutulmuş digər vasitələrlə reallaşır; cinayət məhkəmə icraatında Prokurorluq və müdafiə tərəfi iştirak edir (Konstitusiya, maddə 125).
Məhkəmə quruluşu və məhkəmə icraatı qaydası qanunla müəyyən olunur; məhkəmələrin səlahiyyətlərini dəyişdirmək məqsədi ilə müəyyən olunmamış hüquqi üsulların tətbiqi və fövqəladə məhkəmələrin yaradılması qadağandır, məhkəmə icraatı isə həqiqətin müəyyən edilməsini təmin etməlidir (Konstitusiya, maddə 125). Hakimlər müstəqildir və yalnız Konstitusiyaya və qanunlara tabedir; işlərin icraatı, qanunda göstərilən istisnalarla, açıq və çəkişmə prinsipi əsasında aparılır, ədalət mühakiməsi isə təqsirsizlik prezumpsiyasına əsaslanır (Konstitusiya, maddə 127).
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, maddə 125