Hüquqi terminÜmumi
Hakim
QISACA
Ədalət mühakiməsini həyata keçirmək üçün qanunla müəyyən edilmiş səlahiyyətlərə malik, müstəqil və toxunulmaz şəxs.
Hakim — qanunvericilikdə tərifi
Hakimlər ədalət mühakiməsini həyata keçirmək üçün qanunla müəyyən edilmiş səlahiyyətlərə malik şəxslərdir. Azərbaycan Respublikasının bütün hakimləri (məhkəmələrin sədrləri, sədr müavinləri, kollegiya sədrləri və hakimləri) işlərə baxarkən eyni statusa, hüquq və vəzifələrə malikdirlər və bir-birindən yalnız təyin olunma qaydasına, səlahiyyətlərinə və səlahiyyət müddətlərinə görə fərqlənirlər.
Hakim nə deməkdir?
Hakim ədalət mühakiməsini həyata keçirən şəxsdir və bu səlahiyyətlər ona qanunla verilir. Vəzifəsindən — məhkəmə sədri, sədr müavini, kollegiya sədri və ya hakim olmasından — asılı olmayaraq bütün hakimlər işlərə baxarkən eyni statusa malikdir. Ali Məhkəmə Plenumunun qərarları istisna olmaqla, kollegial məhkəmə qərarına görə onun qəbulunda iştirak etmiş hər bir hakim eyni dərəcədə məsuldur; xüsusi rəy bildirmiş və ya qərarın əleyhinə səs vermiş hakim bu qaydaya aid deyil (Məhkəmələr və hakimlər haqqında Qanun, maddə 92).
Seçkilərdə iştirak hüququ olan, ali hüquq təhsilli və hüquqşünas ixtisası üzrə 5 ildən artıq işləyən Azərbaycan vətəndaşları hakim ola bilər (Məhkəmələr və hakimlər haqqında Qanun, maddə 93). Hakimlər ilk dəfə üç il müddətinə təyin olunur; bu müddətin sonunda fəaliyyətlərində peşəkar çatışmazlıq aşkar edilməzsə, səlahiyyətləri son yaş həddinədək uzadılır (Məhkəmələr və hakimlər haqqında Qanun, maddə 96). Hakimlər müstəqildir, yalnız Konstitusiyaya və qanunlara tabedirlər (Məhkəmələr və hakimlər haqqında Qanun, maddə 100) və toxunulmazlığa malikdirlər (Məhkəmələr və hakimlər haqqında Qanun, maddə 101).
Mənbə: Məhkəmələr və hakimlər haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu, maddə 92