Hüquqi terminMəhkəmə və hüquq mühafizə orqanları
Hakimlərin toxunulmazlığı
Həmçinin: hakim toxunulmazlığı
QISACA
Cinayət başında yaxalanma istisna olmaqla hakimin tutulmasının, həbsinin və Məhkəmə-Hüquq Şurasının razılığı olmadan təqibinin yolverilməzliyi.
Hakimlərin toxunulmazlığı — qanunvericilikdə tərifi
Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 128-ci maddəsinin I hissəsinə uyğun olaraq hakimlər toxunulmazdır. Cinayət başında yaxalanması halları istisna olunmaqla, hakim tutula və ya həbs edilə, şəxsi axtarış və müayinəyə məruz qala, Məhkəmə-Hüquq Şurasının razılığı olmadan barəsində cinayət təqibi həyata keçirilə bilməz. Hakimlərin toxunulmazlığı, həmçinin onların mənzillərinə, xidməti otaqlarına, nəqliyyat və rabitə vasitələrinə, poçt-teleqraf yazışmalarına, şəxsi əmlakına və sənədlərinə də şamil olunur.
Hakimlərin toxunulmazlığı nə deməkdir?
Toxunulmazlıq hakimi təzyiqdən qoruyan təminatdır. Cinayət başında yaxalanma halları istisna olmaqla hakim tutula və ya həbs edilə, şəxsi axtarış və müayinəyə məruz qala bilməz, Məhkəmə-Hüquq Şurasının razılığı olmadan onun barəsində cinayət təqibi həyata keçirilə bilməz. Toxunulmazlıq hakimin mənzilinə, xidməti otağına, nəqliyyat və rabitə vasitələrinə, yazışmalarına, şəxsi əmlakına və sənədlərinə də şamil olunur (Məhkəmələr və hakimlər haqqında Qanun, maddə 101).
Hakim cinayət başında tutulduqda Baş prokurorun təqdimatına Şura hakimin tutulduğu andan 24 saat, digər hallarda isə təqdimatın daxil olduğu gündən 72 saat müddətində baxır; razılıq olmadıqda tutulmuş hakim dərhal azad edilir. Razılıq verildikdə hakim səlahiyyətlərinin icrasına buraxılmır, lakin ona əmək haqqı ödənilməsi davam etdirilir (Məhkəmələr və hakimlər haqqında Qanun, maddə 101). Toxunulmazlıq cəzasızlıq demək deyil: hakim cinayət məsuliyyətinə qanunda nəzərdə tutulan qaydada cəlb oluna bilər (Konstitusiya, maddə 128).
Nümunə
Cinayət başında yaxalanmış hakim barəsində cinayət təqibinə Məhkəmə-Hüquq Şurası razılıq vermədikdə hakim dərhal azad edilir.
Mənbə: Məhkəmələr və hakimlər haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu, maddə 101