Mütənasiblik prinsipi

Mütənasiblik prinsipi — qanunvericilikdə tərifi

Fiziki və ya hüquqi şəxslərin hüquqi statusuna (prinsipial hərəkət azadlığına) hər hansı müdaxiləni nəzərdə tutan tədbirlər inzibati orqanın güddüyü qanuni məqsədə mütənasib olmalı, həmin məqsədə çatmaq üçün öz məzmunu, yeri, vaxtı və əhatə etdiyi şəxslərin dairəsi baxımından zəruri və yararlı olmalıdır.

Mütənasiblik prinsipi nə deməkdir?

Mütənasiblik prinsipi şəxsin hüquqi statusuna, o cümlədən hərəkət azadlığına müdaxilə edən hər bir inzibati tədbirə şamil olunur və tədbirin üç cəhətdən yoxlanılmasını tələb edir: o, qanuni məqsədə çatmaq üçün yararlı və zəruri olmalı, eyni zamanda həmin məqsədə mütənasib olmalıdır. Bu tələblər tədbirin məzmununa, yerinə, vaxtına və əhatə etdiyi şəxslərin dairəsinə eyni dərəcədə aiddir. Başqa sözlə, məqsəd qanuni olsa belə, ona çatmaq üçün seçilən vasitə həddindən artıq ağır olmamalıdır.

İnzibati orqan məcburi icra tədbirlərinin tətbiqi zamanı mütənasiblik prinsipinə əməl etməyə borcludur (İnzibati icraat haqqında Qanun, maddə 83.8). Xəbərdarlıqda yalnız bir məcburi icra tədbiri nəzərdə tutula bilər, daha ciddi tədbirə isə əvvəl seçilmiş tədbir nəticə vermədikdə keçilir (İnzibati icraat haqqında Qanun, maddə 83.6). Diskresiya əsasında da hüquq və azadlıqların əsassız məhdudlaşdırılmasına yönəlmiş qərar qəbul edilə bilməz (İnzibati icraat haqqında Qanun, maddə 14.3).

Nümunə

Fasadı təmir etmək vəzifəsi qoyulmuş bina sahibinə orqan əvvəlcə könüllü icra üçün müddət verir və yalnız bir məcburi tədbir barədə xəbərdarlıq edir.