Hüquqi terminƏmək hüququ
Əmək müqaviləsinə işəgötürən tərəfindən xitam verilməsi
Həmçinin: işəgötürənin təşəbbüsü ilə işdən çıxarma
QISACA
İşəgötürənin təşəbbüsü ilə əmək müqaviləsinə yalnız Əmək Məcəlləsində sadalanan əsaslardan biri ilə və müəyyən qaydaya əməl etməklə son qoyulması.
Qanunvericilikdə tərifi
Əmək müqaviləsinə işəgötürən tərəfindən aşağıdakı əsaslarla xitam verilə bilər: a) müəssisə ləğv edildikdə və ya fiziki şəxs olan işəgötürənin fəaliyyətinə xitam verildikdə; b) işçilərin sayı və ya ştatları ixtisar edildikdə; c) peşəkarlıq səviyyəsinin, ixtisasının (peşəsinin) kifayət dərəcədə olmadığına görə işçinin tutduğu vəzifəyə uyğun gəlmədiyi barədə səlahiyyətli orqan tərəfindən müvafiq qərar qəbul edildikdə; ç) işçi özünün əmək funksiyasını və ya əmək müqaviləsi üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmədikdə, yaxud bu Məcəllənin 72-ci maddəsində sadalanan hallarda əmək vəzifələrini kobud şəkildə pozduqda; d) sınaq müddəti ərzində işçi özünü doğrultmadıqda; …
Sadə dildə izah
İşəgötürən yalnız qanunda nəzərdə tutulan əsaslara istinad edə bilər və müqaviləyə onlardan yalnız biri ilə xitam verir (Əmək Məcəlləsi, maddə 76). Məcəllədəki siyahı müəssisənin ləğvi və ştat ixtisarı kimi işçinin davranışından asılı olmayan halları, vəzifəyə uyğunsuzluq, öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi, kobud pozuntu və sınaq müddətində özünü doğrultmama kimi işçinin özü ilə bağlı halları, habelə dövlət büdcəsindən maliyyələşən müəssisədə çalışmanın yaş həddinə çatmanı əhatə edir (Əmək Məcəlləsi, maddə 70).
İşəgötürən xitamın zəruriliyini əsaslandırmalıdır (Əmək Məcəlləsi, maddə 71). İxtisar və öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi əsası ilə həmkarlar ittifaqı üzvünün müqaviləsinə xitam üçün həmin təşkilatın qabaqcadan razılığı tələb olunur (Əmək Məcəlləsi, maddə 80). Hamilə və üç yaşınadək uşağı olan qadınlarla, əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirmiş, məzuniyyətdə və ya ezamiyyətdə olan işçilərlə bu əsaslarla, müəssisənin ləğvi və yaş həddi halları istisna olmaqla, müqaviləyə xitam verilməsi qadağandır (Əmək Məcəlləsi, maddə 79).
Nümunə
Şirkət bir şöbəni bağlayaraq ştatları ixtisar edir, işçiləri stajlarına uyğun müddətlərdə yazılı xəbərdar edir və həmkarlar ittifaqı üzvü olan işçilər üçün təşkilatın razılığını alır.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi, maddə 70