Dövlət qulluqçusunun illik qiymətləndirilməsi: attestasiyanı nə əvəz etdi

Köhnə test toplusunda onlarla sual attestasiyadan soruşur: onu kim keçirir, necə başa çatır, qulluqçu nəyə hazırlaşmalıdır. Namizəd bu cavabları əzbərləyir, amma qüvvədə olan qanunda attestasiya artıq yoxdur. Onun yerini dövlət qulluqçusunun illik qiymətləndirilməsi tutub və imtahanda məhz bu mexanizm soruşulur.

Attestasiyanı nə əvəz etdi?

«Dövlət qulluğu haqqında» Qanun yeni strukturlu redaksiyadadır. Attestasiyanı tənzimləyən 31-ci maddə ləğv edilib, onun yerinə 30-1-ci maddə — illik xidməti fəaliyyətin qiymətləndirilməsi gəlib. Nömrədəki «-1» normanın qanuna sonradan, mövcud nömrələmə pozulmadan əlavə edildiyini göstərir: yeni maddə 30-cu maddə ilə ləğv edilmiş 31-ci maddənin arasında yerləşir.

Dəyişiklik adla bitmir. Qiymətləndirmə indi hər il aparılır, onu qulluqçunun işini yaxından görən bilavasitə rəhbər aparır, nəticə isə çəkiləri qanunda müəyyən edilmiş üç komponentə söykənir. Attestasiyanın keçirilməsi və nəticələri barədə köhnə suallar keçərsizdir. Qanunun yeni redaksiyasındakı digər belə dəyişiklikləri köhnə test toplularındakı səhvlər yazısında sadalamışıq.

Qiymətləndirməni kim və nə vaxt aparır?

Qanun qiymətləndirmənin həm vaxtını, həm də subyektini dəqiq müəyyən edir: hər ilin sonunda, qulluqçunun bilavasitə rəhbəri tərəfindən. Bu seçim təsadüfi deyil. Tapşırığı verən, icrasını izləyən və qulluqçunun il ərzindəki işini gündəlik görən məhz bilavasitə rəhbərdir.

Qulluqçu üçün praktik nəticə sadədir: il boyu öz işinin izini saxlayın. Hansı tapşırığı nə vaxt aldığınızı, nə vaxt icra etdiyinizi və hansı sənədi hazırladığınızı qeyd edin. İlin sonunda fikir ayrılığı yaranarsa, bu qeydlər sözdən daha güclü arqumentdir.

Qiymətləndirmənin necə rəsmiləşdirildiyini və qulluqçunun nəticə ilə hansı qaydada tanış edildiyini qanunun və onun tətbiqi ilə bağlı aktların e-qanun.az-dakı aktual mətnindən oxuyun.

Üç komponent: tapşırıqlar 50, meyarlar 40, intizam 10

Çəkilərin nisbəti mexanizmin məntiqini açır: nəticənin yarısını tapşırıqların icrası müəyyən edir. Meyarlar ikinci böyük hissədir, intizamın payı isə cəmi 10-dur. Meyarların konkret siyahısını və hər komponentin necə hesablandığını qiymətləndirmə qaydasından yoxlayın.

Nərgiz nazirlikdə aparıcı məsləhətçidir. İl ərzində işə bir dəfə də gecikməyib, heç bir intizam pozuntusuna yol verməyib. Amma ona tapşırılan 10 hesabatdan 4-ü gecikmə ilə təqdim olunub. Nərgiz nümunəvi intizamına arxayındır, halbuki bu komponentin çəkisi cəmi 10-dur. Nəticənin yarısını tapşırıqlar müəyyən etdiyi üçün qüsursuz intizam zəif icranı kompensasiya etmir.

Dörd nəticə və intizam tənbehi ilə fərq

Qiymətləndirmənin nəticəsi dörd qiymətdən biri ilə ifadə olunur: əla, yaxşı, kafi, qeyri-kafi. Hansı göstəricinin hansı qiymətə uyğun gəldiyi və hər qiymətin, xüsusən qeyri-kafi qiymətin hüquqi nəticələri qanunda və onun tətbiqi ilə bağlı aktlarda müəyyən edilir. Bu hissəni köhnə toplulardan deyil, qanunun aktual mətnindən öyrənin.

İmtahanda tez-tez qarışdırılan iki institut var: qiymətləndirmə və intizam məsuliyyəti. Qiymətləndirmədəki intizam komponenti qulluqçunun il boyu intizam tələblərinə riayətini əks etdirir. İntizam tənbehi isə konkret intizam xətasına görə tətbiq olunan ayrıca tədbirdir. Belə xəta adətən qulluqçunun vəzifələrinin pozulmasıdır, bu vəzifələri dövlət qulluqçusunun hüquqları, vəzifələri və qadağaları yazısında toplamışıq.

Qanun 6 intizam tənbehi müəyyən edir: töhmət; 1 ilədək maaşın 5–30% azaldılması; eyni təsnifatda daha aşağı maaşlı vəzifəyə keçirmə; daha aşağı təsnifata keçirmə; ixtisas dərəcəsinin 1 pillə aşağı salınması; qulluqdan azadetmə. Tənbeh xəta aşkar edildikdən 1 ay ərzində tətbiq edilir, ondan 7 iş günü ərzində şikayət verilə bilər, şikayətə 10 iş günü ərzində baxılır. Qeyri-kafi qiymət bu siyahıda yoxdur: o, tənbeh deyil, il ərzindəki fəaliyyətin qiymətidir.

Rəhbər vəzifələr: 4 əlavə meyar

Rəhbər vəzifə tutan qulluqçular üçün qanun 4 əlavə meyar nəzərdə tutur. Məntiq aydındır: rəhbərdən təkcə öz tapşırıqlarını icra etmək deyil, bölmənin işini təşkil etmək də gözlənilir. Əlavə meyarların siyahısını 30-1-ci maddənin aktual mətnindən oxuyun, çünki imtahanda onların sayı da, məzmunu da soruşula bilər.

Rauf şöbə müdiridir. Onun işi də hər ilin sonunda bilavasitə rəhbəri tərəfindən qiymətləndirilir, amma Raufa ümumi komponentlərlə yanaşı rəhbər vəzifələr üçün nəzərdə tutulmuş 4 əlavə meyar da tətbiq olunur. Şöbəsinin işi zəif təşkil olunubsa, Raufun şəxsən icra etdiyi tapşırıqların yüksək keyfiyyəti bu boşluğu tam örtməyəcək.

Mövzuya necə hazırlaşmalı: 5 addım

1. 30-1-ci maddəni e-qanun.az-da başdan-sona oxuyun.
2. Rəqəmləri ayrıca yazın: çəkilər 50, 40, 10; nəticələr 4; rəhbərlər üçün əlavə meyarlar 4.
3. Test toplunuzdan attestasiyaya dair bütün sualları çıxarın.
4. Qiymətləndirmə ilə intizam tənbehini yan-yana yazın və fərqlərini özünüz üçün cədvələ salın.
5. Mövzunu qanunun digər yenilikləri ilə birlikdə təkrarlayın: sertifikat, stajçılıq, sınaq müddəti.

Testin ümumi quruluşunu və 2026-cı ilin təqvimini dövlət qulluğu imtahanı 2026 yazısında izah etmişik.

Tez-tez verilən suallar

Attestasiya hələ də keçirilirmi?

Xeyr. «Dövlət qulluğu haqqında» Qanunun yeni redaksiyasında attestasiyanı tənzimləyən 31-ci maddə ləğv edilib. Onun yerinə 30-1-ci maddə ilə illik xidməti fəaliyyətin qiymətləndirilməsi tətbiq olunur.

Qiymətləndirmə nə vaxt aparılır?

Adından göründüyü kimi, hər il — ilin sonunda. Qiymətləndirməni qulluqçunun bilavasitə rəhbəri aparır.

Qeyri-kafi qiymət intizam tənbehi sayılırmı?

Xeyr. Qanun 6 intizam tənbehi müəyyən edir və qiymətləndirmənin nəticəsi onların arasında yoxdur. Qeyri-kafi qiymətin hansı hüquqi nəticələr doğurduğunu 30-1-ci maddənin və qiymətləndirmə qaydasının aktual mətnindən oxuyun.

Rəhbərlər də eyni qaydada qiymətləndirilir?

Ümumi mexanizm eynidir: hər ilin sonunda, bilavasitə rəhbər tərəfindən. Fərq ondadır ki, rəhbər vəzifələr üçün qanun 4 əlavə meyar nəzərdə tutur.