Uşağın ölkədən çıxışına icazə haqqında iddia ərizəsi nümunəsi

Qızınız xaricdəki yarışa dəvət alıb, oğlunuzun müalicəsi başqa ölkədə mümkündür, ya da yay tətilini xaricdə keçirmək istəyirsiniz. Uşağın digər valideyni isə razılıq verməkdən imtina edir, əlaqə saxlamır və ya uşağın ölkədən çıxmasına rəsmi etiraz bildirib. Belə vəziyyətdə uşağın ölkədən çıxışına icazə məsələsini məhkəmə həll edir.

Uşağın ölkədən çıxışına icazə nə vaxt məhkəmədən istənilir?

Yetkinlik yaşına çatmayanın ölkədən getməsi üçün hansı sənədin tələb olunduğu səfərin şəraitindən asılıdır. Uşaq valideynsiz — məktəb qrupu, məşqçi və ya qohumla — gedirsə, notarial qaydada təsdiqlənmiş razılıq lazımdır. Bütün variantları uşağın xaricə aparılması qaydası yazısında ətraflı izah etmişik.

Məhkəmə yolu valideynlər razılığa gələ bilmədikdə açılır:

• ikinci valideyn notarial razılıq verməkdən imtina edir;
• o, uşağın ölkədən çıxmasına rəsmi etiraz bildirib;
• onun harada olduğu məlum deyil və razılıq almaq mümkün deyil;
• razılığı pul və ya başqa şərtlə bağlayır.

Ailə Məcəlləsinə görə valideynlər uşağa münasibətdə bərabər hüquq və vəzifələrə malikdir, uşağın tərbiyəsi ilə bağlı məsələləri isə qarşılıqlı razılıqla həll edirlər. Razılıq olmayanda mübahisəni məhkəmə həll edir və əsas meyar valideynlərdən birinin istəyi deyil, uşağın mənafeyidir. Ona görə ərizənin ağırlıq mərkəzi iki sualdır: səfər uşağa nə verir və o, geri qayıdacaqmı?

Ərizə hara verilir və nə əlavə olunur?

İddia ərizəsi, ümumi qaydaya görə, cavabdehin yaşadığı yerin rayon (şəhər) məhkəməsinə verilir. Onun harada yaşadığı məlum deyilsə, iddianı son məlum yaşayış yeri üzrə vermək olar. Ərizəni şəxsən və ya «Elektron məhkəmə» sistemi vasitəsilə təqdim edə bilərsiniz, dövlət rüsumunun cari məbləğini isə «Dövlət rüsumu haqqında» Qanundan yoxlayın.

Bu, ailə mübahisəsidir. Ailə mübahisələrində məhkəməyə müraciətdən əvvəl ilkin mediasiya sessiyasında iştirak, bir qayda olaraq, məcburidir, amma istisnalar da var — onları mediasiya tələb olunmayan ailə mübahisələri yazısında sadalamışıq. Uşağa aid işlərdə məhkəmə, bir qayda olaraq, qəyyumluq və himayə orqanının rəyini dinləyir, yaşı imkan verirsə, uşağın öz fikrini də soruşa bilər.

Səfərin məqsədini mütləq sənədlə təsdiqləyin:

Bundan başqa uşağın doğum haqqında şəhadətnaməsini, nikah və ya nikahın pozulması haqqında sənədi, ikinci valideynə razılıq üçün müraciət etdiyinizi göstərən sübutları (məktub və poçt qəbzi, mesajların çapı), mediasiya arayışını (tələb olunursa) və rüsum qəbzini əlavə edin. Uşağın sizinlə yaşadığı qətnamə ilə müəyyən edilibsə, onun surəti mövqeyinizi gücləndirir. Boşanma hələ qarşıdadırsa, uşağın yaşayış yerinin müəyyən edilməsini boşanma haqqında iddia ərizəsi ilə birlikdə tələb etmək olar.

Nümunə: uşağın ölkədən çıxışına icazə verilməsi haqqında iddia ərizəsi

Nümunə ən çox rast gəlinən vəziyyət üçündür: valideynlər ayrı yaşayır, uşaq iddiaçı ilə qalır və konkret səfər planlaşdırılır. Uyğun gəlməyən variantları silin, kvadrat mötərizədəki yerləri öz məlumatlarınızla doldurun.

[Rayon (şəhər) məhkəməsinin adı]

İddiaçı: [Soyad Ad Ata adı], [doğum tarixi]
ünvan: [...], telefon: [...]

Cavabdeh: [Soyad Ad Ata adı], [doğum tarixi]
qeydiyyat ünvanı: [...]
faktiki yaşayış ünvanı (məlumdursa): [...], telefon: [...]

İDDİA ƏRİZƏSİ
(yetkinlik yaşına çatmayan uşağın ölkədən çıxışına icazə verilməsi haqqında)

Cavabdeh [Soyad Ad] ilə [tarix] tarixində nikaha daxil olmuşuq. Nikah [tarix] tarixində pozulub [və ya: nikah pozulmayıb, lakin [tarix] tarixindən ayrı yaşayırıq].

Nikahdan [doğum tarixi] tarixində anadan olmuş [Soyad Ad Ata adı] adlı uşağımız var. Uşaq mənimlə birlikdə [ünvan] ünvanında yaşayır və [təhsil müəssisəsinin adı] təhsil alır. [Olduqda: [Məhkəmənin adı] məhkəməsinin [tarix] tarixli, [iş nömrəsi] saylı qətnaməsi ilə uşağın yaşayış yeri mənim yanımda müəyyən edilib.]

Uşağın [başlanğıc tarixi]–[bitmə tarixi] tarixlərində [səfərin məqsədi: müalicə / idman yarışında iştirak / təhsil / istirahət] məqsədilə [ölkə, şəhər] səfəri planlaşdırılır. Səfərin məqsədi [dəvətnamə / həkim rəyi / qəbul məktubu] ilə təsdiqlənir. Səfər zamanı uşağı [mən / Soyad Ad Ata adı, qohumluq əlaqəsi] müşayiət edəcək, uşaq [qalacağı yerin ünvanı] qalacaq. Geri qayıdış [tarix] tarixinə planlaşdırılıb, bilet [alınıb / bron edilib].

Səfər uşağın mənafeyinə uyğundur: [qısa əsaslandırma — müalicənin ölkədə mümkün olmaması, yarışda iştirakın uşağın idman inkişafı üçün əhəmiyyəti, təhsil imkanı və s.].

[Tarix] tarixində cavabdehdən uşağın ölkədən çıxışına notarial qaydada təsdiqlənmiş razılıq verməsini [sifarişli məktubla / elektron poçtla / mesajla] xahiş etmişəm. Cavabdeh [razılıq verməkdən imtina edib / cavab verməyib / uşağın ölkədən çıxmasına etiraz bildirib] [və ya: cavabdehin harada yaşadığı məlum deyil; onu tapmaq üçün [görülmüş tədbirlər]]. [Cavabdehin etirazının səbəbi, məlumdursa, və onun niyə uşağın mənafeyinə əsaslanmadığı.]

[Olduqda: [Tarix] tarixində ilkin mediasiya sessiyası keçirilib, razılaşma əldə olunmayıb. İlkin mediasiya sessiyasının davam etdirilməməsi barədə arayış əlavə olunur.]

Yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq, Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsini və Mülki Prosessual Məcəlləsini rəhbər tutaraq,

Xahiş edirəm:
1. Yetkinlik yaşına çatmayan uşağın ([Soyad Ad Ata adı], [doğum tarixi]) [başlanğıc tarixi]–[bitmə tarixi] tarixlərində [səfərin məqsədi] məqsədilə [ölkə] səfəri üçün [iddiaçının / müşayiət edən şəxsin] müşayiəti ilə cavabdehin razılığı olmadan Azərbaycan Respublikasından çıxışına icazə verilsin.
2. İşə rəy vermək üçün qəyyumluq və himayə orqanı cəlb edilsin.

Əlavələr:
1. Uşağın doğum haqqında şəhadətnaməsinin surəti.
2. Nikah [nikahın pozulması] haqqında şəhadətnamənin surəti.
3. [Olduqda:] uşağın yaşayış yerini müəyyən edən qətnamənin surəti.
4. Səfərin məqsədini təsdiqləyən sənədlər ([dəvətnamə / həkim rəyi / qəbul məktubu]).
5. Bilet, qalacağı yer və qayıdış tarixi barədə sənədlər.
6. Cavabdehə razılıq üçün müraciət edildiyini təsdiqləyən sənədlər.
7. [Olduqda:] ilkin mediasiya sessiyasının davam etdirilməməsi barədə arayış.
8. Dövlət rüsumunun ödənilməsi haqqında qəbz.
9. İddiaçının şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti.
10. İddia ərizəsinin və əlavələrin cavabdeh üçün surətləri.

[Tarix]                                  [İmza] [Soyad Ad]

Xahiş hissəsində ölkəni, tarixləri və uşağı kimin müşayiət edəcəyini dəqiq yazın. «İstənilən ölkəyə, uşaq yetkinlik yaşına çatanadək» kimi geniş tələbi əsaslandırmaq çətindir, çünki o, ikinci valideynin hüququnu konkret səbəb olmadan məhdudlaşdırır. Səfərdə qanuni qüvvəyə minmiş qətnamənin məhkəmə tərəfindən təsdiqlənmiş surətini uşağın sənədləri ilə birlikdə götürün.

Doldurarkən 5 tipik səhv

1. Tələb ümumi yazılır. «Uşağın xaricə çıxmasına icazə verilsin» kifayət deyil. Ölkəni, tarixləri, məqsədi və müşayiət edən şəxsi göstərin: məhkəmə məhz bu çərçivədə qərar verir.
2. Səfərin məqsədi sübutsuz qalır. Dəvətnamə, həkim rəyi və ya qəbul məktubu olmadan məhkəmə səfərin uşağın mənafeyinə uyğun olub-olmadığını yoxlaya bilmir.
3. İkinci valideynə müraciət sübut edilmir. Ərizədən mübahisənin mövcud olduğu görünməlidir. Razılıq xahişini yazılı göndərin və cavabı da, cavabsızlığı da sənədləşdirin.
4. Qayıdış təminatı göstərilmir. Qayıdış biletini, uşağın burada təhsilini davam etdirdiyini, öz iş və yaşayış yerinizi göstərin. Məhkəmə uşağın geri qayıdacağına əmin olmalıdır.
5. Cavabdehin köhnə ünvanı yazılır. Bildiriş çatmır, iclas təxirə düşür, səfər tarixi isə ötüb keçir. Rəsmi qeydiyyat ünvanını və bildiyiniz faktiki ünvanı birlikdə göstərin.

Tez-tez verilən suallar

Məhkəmə hansı hallarda icazə verməkdən imtina edə bilər?

Səfərin məqsədi sübut edilmədikdə, uşağın geri qayıtmaması riski olduqda və ya səfər onun sağlamlığına, təhsilinə zərər vura bildikdə. İkinci valideynin etirazı əsaslıdırsa, məsələn, gediləcək ölkədə təhlükə varsa, məhkəmə bunu da nəzərə alır.

İkinci valideynin harada olduğunu bilmirəm. İddia vermək olarmı?

Bəli. İddianı onun son məlum yaşayış yeri üzrə verin və onu tapmaq üçün gördüyünüz tədbirləri ərizədə göstərin.

Qətnamə sonrakı səfərlərə də şamil olunurmu?

Qətnamə orada göstərilən ölkə və müddət çərçivəsində qüvvədədir. Yeni səfər bu çərçivədən kənara çıxırsa, ikinci valideynin razılığını almaq və ya yenidən məhkəməyə müraciət etmək lazımdır.

Uşaqla birlikdə xaricə köçmək istəyirəm. Bu ərizə uyğundurmu?

Belə mübahisə də məhkəmədə həll olunur, amma məhkəmə onu daha ciddi yoxlayır, çünki köçmə uşağın ikinci valideynlə ünsiyyətini dəyişir. Xaricdəki yaşayış yerini, məktəbi və gəlirinizi təsdiqləyən sənədləri əlavə edin, ikinci valideynin uşaqla ünsiyyəti üçün konkret qrafik təklif edin.