Yüksək inhisar qiyməti

Yüksək inhisar qiyməti — qanunvericilikdə tərifi

1.1.54. yüksək inhisar qiyməti – hökmran mövqe tutmuş təsərrüfat subyektinin əsassız (artırılmış) xərclərin kompensasiyası və ya rəqabət şəraitinə nisbətən əlavə mənfəət əldə edilməsi məqsədilə satdığı məhsullara rəqabət şəraitində formalaşan qiymətlərdən yüksək müəyyənləşdirdiyi qiymət.

Yüksək inhisar qiyməti nə deməkdir?

Yüksək inhisar qiymətində hökmran subyekt məhsulu rəqabət şəraitində formalaşan qiymətdən baha satır. Onun iki məqsədi ola bilər: əsassız (artırılmış) xərclərin kompensasiyası və ya rəqabət şəraitinə nisbətən əlavə mənfəət əldə edilməsi. Belə qiymətin tətbiqi hökmran mövqedən sui-istifadə halıdır (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 16.2.1).

Qiymətin yüksək inhisar qiyməti sayılması üçün meyarlar birlikdə qiymətləndirilir: qiymət müvafiq və ya müqayisə edilə bilən rəqabətli bazardakı qiymətdən yüksəkdir, xərclər dəyişməyib və ya qiymət artımı ilə mütənasib deyil, qiyməti müəyyən edən ümumi şərtlər isə dəyişməz qalıb (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 17). Müvafiq bazarda müqayisə mümkün olmadıqda qiymət müqayisə edilə bilən rəqabətli bazardakı, o cümlədən xaricdəki qiymətlə müqayisə edilir (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 17.3), bu da mümkün olmadıqda xərc və gəlirlərin təhlili aparılır (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 17.4).

Nümunə

Müvafiq bazarın 70 faizini tutan istehsalçı xərcləri dəyişmədiyi halda qiyməti müqayisə edilə bilən rəqabətli bazardakından xeyli yüksək qoyursa, bu, yüksək inhisar qiyməti sayıla bilər.