Torpaq sahəsi üzərində hüquqların yaranma əsasları

Qanunvericilikdə tərifi

Hüquqi və fiziki şəxslərin torpaq sahəsi üzərində hüquqları: müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının və ya bələdiyyələrin qərarları və onlarla bağlanan müqavilələr; hüquqi və (və ya) fiziki şəxslər arasında bağlanan müqavilələr və torpaqla bağlı digər əqdlər; məhkəmənin torpaq sahəsi üzərində hüququn müəyyən edilməsinə dair qərarı və ya hökmü; vərəsəlik hüququ əsasında və qanunvericiliklə müəyyən edilmiş digər yollarla yaranır.

Sadə dildə izah

Torpaq Məcəlləsi hüquqi və fiziki şəxslərin torpaq sahəsi üzərində hüquqlarının yarandığı əsasları sadalayır: müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının və ya bələdiyyələrin qərarları və onlarla bağlanan müqavilələr, şəxslər arasında bağlanan müqavilələr və torpaqla bağlı digər əqdlər, məhkəmənin hüququ müəyyən edən qərarı və ya hökmü, vərəsəlik və qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş digər yollar (Torpaq Məcəlləsi, maddə 55).

Bu əsaslar hüququn növünə görə fərqlənir: xüsusi mülkiyyət özəlləşdirmə, alqı-satqı, vərəsəlik, bağışlama, dəyişmə və nizamnamə fonduna vermə ilə yaranır (Torpaq Məcəlləsi, maddə 49), istifadə hüququ qərar və ya müqavilə ilə (Torpaq Məcəlləsi, maddə 50), icarə isə müqavilə ilə yaranır (Torpaq Məcəlləsi, maddə 51). Hüququn sonradan bir şəxsdən digərinə keçməsi torpaq sahəsinin dövriyyəsi qaydaları ilə tənzimlənir (Torpaq Məcəlləsi, maddə 85).