Torpaq sahəsi üzərində hüquqlara xitam verilməsi

Qanunvericilikdə tərifi

Torpaq sahəsi və ya onun bir hissəsi üzərində mülkiyyət, istifadə və ya icarə hüququna aşağıdakı hallarda xitam verilir: torpaq sahəsindən könüllü imtina edildikdə və ya torpaq mülkiyyətçisi onu özgəninkiləşdirdikdə; torpaq sahəsinin istifadəyə və ya icarəyə verildiyi müddət qurtardıqda; hüquqi şəxslərin fəaliyyətinə xitam verildikdə; torpaqdan məqsədli təyinatına görə istifadə edilmədikdə: əmək münasibətləri əsasında müvəqqəti istifadə edilən torpaq sahələri ilə əlaqədar işçilərin fərdi əmək müqavilələrinə xitam verildikdə; istifadə və ya icarə müqaviləsi şərtlərinə əməl edilmədikdə; torpaq vergisi və icarə haqqı üzürlü səbəb olmadan 1 il ödənilmədikdə; …

Sadə dildə izah

Torpaq Məcəlləsi hüquqa xitamın əsaslarını geniş sadalayır: sahədən könüllü imtina və ya onun özgəninkiləşdirilməsi, istifadə və ya icarə müddətinin qurtarması, hüquqi şəxsin fəaliyyətinə xitam, torpaqdan təyinatı üzrə istifadə edilməməsi, müqavilə şərtlərinə əməl edilməməsi, torpaq vergisinin və icarə haqqının üzürlü səbəb olmadan 1 il ödənilməməsi, torpağın keyfiyyətinin pisləşdirilməsi, dövlət ehtiyacları üçün alınma zərurəti, ipoteka ilə təmin edilmiş öhdəliyin icra edilməməsi və digərləri (Torpaq Məcəlləsi, maddə 73).

Bu əsasların bir qismi xüsusi mülkiyyətdə olan torpaqlara şamil edilmir. Müvəqqəti istifadəyə və icarəyə verilmiş torpaqların geri alınmasına səbəb olan bəzi halların müəyyən edilməsi məhkəmə tərəfindən həyata keçirilir, torpaq tərəflərin razılığı ilə geri alındıqda isə bu qayda tətbiq edilmir. Qanunvericilikdə xitamın digər əsasları da nəzərdə tutula bilər (Torpaq Məcəlləsi, maddə 73).

Nümunə

Kənd təsərrüfatı istehsalı üçün icarəyə götürülmüş sahədən dalbadal 2 il üzürlü səbəb olmadan istifadə etməyən icarəçinin icarə hüququna xitam verilə bilər.