Hüquqi terminSahibkarlıq və rəqabət
Təmərküzləşmə
QISACA
Şirkətlərin birləşməsi, birinin digərinin səhmlərini, paylarını və ya aktivlərini əldə etməsi, yaxud birgə müəssisə yaradılması yolu ilə iqtisadi cəmləşmə.
Təmərküzləşmə — qanunvericilikdə tərifi
1.1.47. təmərküzləşmə – bu Məcəllənin 26-cı maddəsində qeyd olunan qaydada bir və ya bir neçə təsərrüfat subyektinin, onun müəyyən hissələrinin (fəaliyyət sahələrinin) birləşməsi, yaxud təsərrüfat subyektinin, onun müəyyən hissələrinin (fəaliyyət sahələrinin, səhmlərinin, paylarının) və hüquqlarının əldə edilməsi, yaxud birgə təsərrüfat subyektinin yaradılması; …
Təmərküzləşmə nə deməkdir?
Təmərküzləşmə üç əsas formada baş verir: müstəqil təsərrüfat subyektlərinin birləşməsi və ya qoşulması, bir subyektin digərinin səhmlərini, paylarını, aktivlərini və ya idarəetmə hüquqlarını əldə etməsi, birgə nəzarət olunan yeni subyektin yaradılması (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 26.1). Məsələn, səhmdar cəmiyyətin səsvermə hüququ verən səhmlərinin 25, 50 və ya 75 faizindən çoxuna sərəncam hüququnun əldə edilməsi təmərküzləşmə sayılır (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 26.1.2).
Bəzi təmərküzləşmələr üçün rəqabət orqanının razılığı tələb olunur, məsələn, iştirakçılardan biri hökmran mövqe tutduqda və ya iştirakçıların sonuncu hesabat ilində ümumi dövriyyəsi 35 milyon manatdan çox olduqda (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 27.1). Ərizə təmərküzləşmə həyata keçirilməzdən əvvəl, müqavilə bağlandıqdan və ya qərar qəbul edildikdən sonra 30 gün müddətində verilir (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 30.1). Hökmran mövqenin yaradılması və ya gücləndirilməsi ilə nəticələnən, rəqabəti məhdudlaşdıran təmərküzləşmələr qadağandır (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 28.2).
Nümunə
A şirkətinin B məhdud məsuliyyətli cəmiyyətinin nizamnamə kapitalındakı payların yarıdan çoxunu satın alması təmərküzləşmədir.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Rəqabət Məcəlləsi, maddə 1.1.47