Hüquqi terminMülki hüquq
Təmsilçilik
QISACA
Bir şəxsin etibarnamə, qanun və ya səlahiyyətli orqanın aktı əsasında başqasının adından əqd bağlaması; nəticələr bilavasitə təmsil edilən üçün yaranır.
Təmsilçilik — qanunvericilikdə tərifi
359.1. Əqd təmsilçi vasitəsilə də bağlana bilər. Bir şəxsin (təmsilçinin) etibarnaməyə, qanunun göstərişinə və ya buna vəkil edilmiş dövlət və ya bələdiyyə orqanının aktına əsaslanan səlahiyyətə görə başqa şəxs (təmsil edilən) adından bağladığı əqd təmsil edilənin mülki hüquq və vəzifələrini bilavasitə yaradır, dəyişdirir və onlara xitam verir.
Təmsilçilik nə deməkdir?
Təmsilçilikdə əqdi təmsilçi bağlayır, lakin hüquq və vəzifələr bilavasitə təmsil edilən üçün yaranır, dəyişir və ya xitam tapır. Təmsilçinin səlahiyyəti etibarnaməyə, qanunun göstərişinə və ya dövlət və ya bələdiyyə orqanının aktına əsaslanır, bəzən isə şəraitdən — pərakəndə ticarətdə satıcı, kassir kimi — bəlli olur (Mülki Məcəllə, maddə 359.1).
Öz adından, lakin özgə mənafeyi üçün fəaliyyət göstərən kommersiya vasitəçiləri, müflisləşmə zamanı müsabiqə idarəçiləri və vəsiyyət icraçıları təmsilçi sayılmır (Mülki Məcəllə, maddə 359.2). Təmsilçi təmsil edilənin adından şəxsən özü ilə əqd bağlaya bilməz (Mülki Məcəllə, maddə 359.3), xarakterinə görə yalnız şəxsən bağlana bilən əqdlər isə təmsilçi vasitəsilə bağlanmır (Mülki Məcəllə, maddə 359.4). Səlahiyyəti olmayan və ya onu aşan şəxs əqd bağladıqda, təmsil edilən sonradan bəyənmirsə, digər tərəf icranı və ya zərərin ödənilməsini təmsilçidən tələb edə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 360.1).
Nümunə
A notariat qaydasında təsdiqlənmiş etibarnamə ilə dostu B-yə mənzilini satmağı tapşırır; B-nin A adından bağladığı alqı-satqı müqaviləsi üzrə satıcı A sayılır.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, maddə 359.1