Hüquqi terminProsessual hüquq
Tələbkarların tələblərinin növbəliliyi
Həmçinin: tələblərin növbəliliyi
QISACA
Borcludan tutulmuş məbləğ bütün tələbkarlara çatmadıqda onların tələblərinin qanunda müəyyən edilmiş beş növbə ardıcıllığı ilə ödənilməsi qaydası.
Tələbkarların tələblərinin növbəliliyi — qanunvericilikdə tərifi
75.1. Borcludan tutulmuş pul məbləği icra sənədləri üzrə bütün tələblərin təmin edilməsi üçün yetərli olmadıqda, göstərilən məbləğ bu Qanunun 75.2-75.6-ci maddələri ilə müəyyən olunmuş növbəlilik qaydasında tələbkarlar arasında bölüşdürülür.
75.2. Birinci növbədə alimentlərin tutulması, sağlamlığa vurulmuş ziyanın, habelə ailəni dolandıranın itkisi nəticəsində zərər çəkmiş şəxslərə vurulmuş ziyanın ödənilməsi üzrə tələblər təmin edilir.
Tələbkarların tələblərinin növbəliliyi nə deməkdir?
Növbəlilik qaydası bir borcluya qarşı bir neçə icra sənədi olduqda və tutulmuş pul hamısını ödəməyə çatmadıqda kimin əvvəl ödəniş alacağını müəyyən edir. Qanun ilk növbələrdə sosial baxımdan daha həssas tələbləri qoruyur: alimentlər və sağlamlığa vurulmuş ziyanın ödənilməsi birinci növbədə təmin edilir. İkinci növbədə əmək münasibətlərindən irəli gələn tələblər, vəkillərin hüquqi xidmətinə görə haqq və müəllif mükafatı üzrə tələblər ödənilir (İcra haqqında Qanun, maddə 75.3).
Üçüncü növbədə məcburi dövlət sosial sığorta, işsizlikdən sığorta və icbari tibbi sığorta haqları (İcra haqqında Qanun, maddə 75.4), dördüncü növbədə dövlət büdcəsinə və digər büdcədənkənar fondlara ödənişlər (İcra haqqında Qanun, maddə 75.5), beşinci növbədə isə qalan bütün tələblər icra sənədlərinin daxil olma ardıcıllığı ilə təmin edilir (İcra haqqında Qanun, maddə 75.6). Hər sonrakı növbə əvvəlki tam ödənildikdən sonra təmin olunur (İcra haqqında Qanun, maddə 75.7); bir növbədəki tələblərə məbləğ çatmadıqda onlar mütənasib ödənilir (İcra haqqında Qanun, maddə 75.8).
Nümunə
Borcludan 1000 manat tutulub, aliment borcu 600 manat, əmək haqqı borcu isə 800 manatdırsa, əvvəlcə aliment tam ödənilir, qalan 400 manat isə işçiyə verilir.
Mənbə: İcra haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu, maddə 75