Hüquqi terminİnsan hüquqları
Mənzil toxunulmazlığı
Həmçinin: mənzil toxunulmazlığı hüququ
QISACA
Qanunla müəyyən edilmiş hallar və ya məhkəmə qərarı olmadan mənzildə yaşayanların iradəsi ziddinə mənzilə daxil olmanın qadağan edilməsi.
Mənzil toxunulmazlığı — qanunvericilikdə tərifi
I. Hər kəsin mənzil toxunulmazlığı hüququ vardır.
II. Qanunla müəyyən edilmiş hallar və ya məhkəmə qərarı istisna olmaqla, mənzildə yaşayanların iradəsi ziddinə heç kəs mənzilə daxil ola bilməz.
Mənzil toxunulmazlığı nə deməkdir?
Mənzil toxunulmazlığı hər kəsin yaşadığı yeri dövlətin və başqa şəxslərin icazəsiz müdaxiləsindən qoruyur. Toxunulmazlıq sakinlərin iradəsinə əsaslanır: onların razılığı olmadan mənzilə daxil olmaq yalnız qanunla müəyyən edilmiş hallarda və ya məhkəmə qərarı ilə mümkündür. Konstitusiya həmçinin şəxsin mənzilinə qəsd etməyi qadağan edir (Konstitusiya, maddə 31).
Cinayət prosesində yaşayış binasında axtarış kimi hərəkətlər bu təminatın qanunla nəzərdə tutulmuş istisnasıdır: axtarış və ya götürmə, bir qayda olaraq, məhkəmənin qərarı əsasında aparılır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 243.1). Bu hüquq, digər əsaslarla yanaşı, dövlət təhlükəsizliyi, ictimai qaydanın təmin edilməsi və cinayətin qarşısının alınması məqsədi ilə qanunla məhdudlaşdırıla bilər (İnsan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinin tənzimlənməsi haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 3.6).
Nümunə
Polis əməkdaşı qanunda nəzərdə tutulmuş əsas və məhkəmə qərarı olmadan sakinlərin etirazına baxmayaraq mənzilə daxil ola bilməz.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, maddə 33