Şəxsi və ailə həyatına hörmət hüququ

Şəxsi və ailə həyatına hörmət hüququ — qanunvericilikdə tərifi

1. Hər kəs öz şəxsi və ailə həyatına, mənzilinə və yazışma sirrinə hörmət hüququna malikdir.

2. Milli təhlükəsizlik və ictimai asayiş, ölkənin iqtisadi rifah maraqları naminə, iğtişaş və ya cinayətlərin qarşısını almaq üçün, sağlamlığı yaxud mənəviyyatı qorumaq üçün və ya digər şəxslərin hüquq və azadlıqlarını müdafiə etmək üçün qanunla nəzərdə tutulmuş və demokratik cəmiyyətdə zəruri olan hallar istisna olmaqla, bu hüququn həyata keçirilməsinə dövlət hakimiyyəti orqanları tərəfindən müdaxiləyə yol verilmir.

Şəxsi və ailə həyatına hörmət hüququ nə deməkdir?

Konvensiya hörmət hüququnun dörd obyektini göstərir: şəxsi həyat, ailə həyatı, mənzil və yazışma (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 8). Konstitusiya da hər kəsin şəxsi və ailə həyatının sirrini saxlamaq hüququnu tanıyır, qanunla nəzərdə tutulan hallardan başqa bu sahəyə müdaxiləni qadağan edir və şəxsin razılığı olmadan onun şəxsi həyatı haqqında məlumatın toplanmasına, saxlanmasına, istifadəsinə və yayılmasına yol vermir (Konstitusiya, maddə 32).

Hüquq mütləq deyil, lakin müdaxilə yalnız üç şərt birlikdə olduqda mümkündür: o, qanunla nəzərdə tutulmalı, Konvensiyada göstərilən məqsədlərdən birinə — məsələn, milli təhlükəsizliyə, cinayətlərin qarşısının alınmasına, sağlamlığın qorunmasına və ya başqalarının hüquqlarının müdafiəsinə — xidmət etməli və demokratik cəmiyyətdə zəruri olmalıdır (Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, maddə 8). Mülki qanunvericilik də şəxsi və ailə həyatına kimsənin özbaşına qarışmasının yolverilməzliyini prinsip kimi təsbit edir (Mülki Məcəllə, maddə 6.1.6).

Nümunə

Telefon danışıqlarına qulaq asılması yalnız qanunla nəzərdə tutulmuş hallarda və qaydada mümkündür; əks halda bu, şəxsi həyata qanunsuz müdaxilədir.