Hüquqi terminGömrük hüququ
Şəxsi yoxlama
Həmçinin: gömrükdə şəxsi yoxlama
QISACA
Fiziki şəxsin üzərində qadağan olunmuş və ya gömrük ödənişləri ödənilməmiş malları gizlətməsinə əsaslı şübhə olduqda aparılan müstəsna gömrük nəzarəti forması.
Şəxsi yoxlama — qanunvericilikdə tərifi
İlkin yoxlamadan sonra fiziki şəxsin aparılması və ya gətirilməsi qanunvericiliklə qadağan edilmiş, yaxud məhdudlaşdırılmış, habelə barəsində gömrük ödənişləri ödənilməmiş malları, bu Məcəllənin və gömrük işi üzrə digər qanunvericilik aktlarının müddəalarının pozulması faktını təsdiq edən əşyaları üzərində gizlətməsi və daşıması barədə əsaslı şübhə yarandıqda, gömrük orqanlarının vəzifəli şəxsləri onu saxlayır və gömrük nəzarətinin müstəsna forması kimi, bu Məcəllənin 92.2.2-ci maddəsinə müvafiq olaraq üzərində şəxsi yoxlama aparırlar.
Şəxsi yoxlama nə deməkdir?
Şəxsi yoxlama gömrük nəzarətinin müstəsna formasıdır (Gömrük Məcəlləsi, maddə 92.2.2): ona yalnız ilkin yoxlamadan sonra və şəxsin üzərində qadağan edilmiş, məhdudlaşdırılmış və ya gömrük ödənişləri ödənilməmiş malları gizlətdiyinə dair əsaslı şübhə olduqda yol verilir. Şəxs gizlətdiyi malları könüllü təqdim etmədikdə gömrük əməkdaşları Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada fiziki qüvvə tətbiq edə bilər (Gömrük Məcəlləsi, maddə 64.6), aşkar edilmiş mallar isə qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada götürülür (Gömrük Məcəlləsi, maddə 64.7).
Yoxlama sanitar-gigiyenik tələblərə cavab verən təcrid olunmuş yerdə aparılır; videoçəkiliş olmadıqda azı iki hal şahidinin iştirakı məcburidir, şəxsin soyundurulması zərurəti yarandıqda isə videoçəkilişə yol verilmir (Gömrük Məcəlləsi, maddə 64.2). Yoxlamanı aparan vəzifəli şəxslər, hal şahidləri və tibb işçiləri yoxlanılan şəxslə eyni cinsdən olmalıdır (Gömrük Məcəlləsi, maddə 64.5). Daxili bədən boşluqlarını yalnız tibb işçisi yoxlaya bilər (Gömrük Məcəlləsi, maddə 64.4), yoxlama barədə isə akt tərtib olunur (Gömrük Məcəlləsi, maddə 64.8).
Nümunə
Sərnişinin paltarı altında gömrük ödənişləri ödənilməmiş mal gizlətdiyinə dair əsaslı şübhə yarandıqda onunla eyni cinsdən olan gömrük əməkdaşları təcrid olunmuş otaqda şəxsi yoxlama aparır.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsi, maddə 64.1