Hüquqi terminProsessual hüquq
Məhkəmə baxışının aşkarlığı
Həmçinin: açıq məhkəmə baxışı, mülki prosesdə aşkarlıq
QISACA
İşlərə qanunla müəyyən istisnalar nəzərə alınmaqla açıq baxılmasını və məhkəmə aktlarının bütün hallarda açıq elan edilməsini tələb edən prinsip.
Məhkəmə baxışının aşkarlığı — qanunvericilikdə tərifi
10.1. Məhkəmələrdə işlərə aşkarlıq prinsipi əsasında baxılır.
10.2. Dövlət, peşə, kommersiya sirrinin açılması, şəxsi və ailə həyatı sirrinin yayılması, yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərin marağının gözlənilməsi səbəbləri istisna olmaqla, bütün məhkəmələrdə işlərə aşkar baxılır.
Məhkəmə baxışının aşkarlığı nə deməkdir?
Aşkarlıq ədalət mühakiməsinin ictimaiyyət qarşısında həyata keçirilməsini təmin edir: məhkəmə iclasları, bir qayda olaraq, açıq keçirilir. Məhkəmə baxışında iştirak edən şəxs övladlığa götürmə, vərəsəlik, kommersiya, ixtira və ya vergi sirrinin, habelə şəxsi və ailə həyatının intim məsələlərinin qorunması üçün baxışın qapalı keçirilməsini tələb edə bilər (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 10.4). Əxlaq, ictimai qayda və dövlət təhlükəsizliyi baxımından ədalət mühakiməsinin maraqlarına toxunduqda baxış tam və ya qismən qapalı keçirilə bilər (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 10.3).
Məhkəmə qapalı iclas barədə qərardadı işdə iştirak edən şəxsləri ilkin dinlədikdən sonra qəbul edir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 10.5); qapalı baxış da mülki məhkəmə icraatının bütün qaydalarına riayətlə aparılır (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 10.7). İşdə iştirak etməyən və şahid qismində dəvət edilməyən on altı yaşına çatmamış şəxslər iclas zalına buraxılmır (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 10.8). Məhkəmə aktları isə bütün hallarda açıq elan edilir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 10.11).
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi, maddə 10