Uzufrukt

Uzufrukt — qanunvericilikdə tərifi

263.1. Uzufrukt əşyanın və ya hüquqların elə yüklülüyüdür ki, bu zaman xeyrinə yüklülük müəyyənləşdirilən şəxs (uzufruktuar) onlardan istifadə etmək və fayda götürmək hüququna malikdir, lakin mülkiyyətçidən fərqli olaraq bu əşyanı və hüquqları girov qoymaq, özgəninkiləşdirmək və ya vərəsəlik üzrə vermək hüququna malik deyildir.

Uzufrukt nə deməkdir?

Uzufrukt əşyanın və ya hüququn yüklülüyüdür və onun xeyrinə yaradıldığı şəxsə — uzufruktuara — əşyaya sahiblik etmək, ondan istifadə etmək və fayda götürmək imkanı verir (Mülki Məcəllə, maddə 265.5). Mülkiyyətçidən fərqli olaraq uzufruktuar əşyanı girov qoya, özgəninkiləşdirə və ya vərəsəlik üzrə verə bilməz. Uzufrukt pullu və ya pulsuz (Mülki Məcəllə, maddə 263.2), müvəqqəti və ya uzufruktuarın bütün ömrü boyu ola bilər (Mülki Məcəllə, maddə 263.3).

Daşınmaz əşyaya uzufrukt daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınmaqla verilir (Mülki Məcəllə, maddə 264). Uzufruktuar mülkiyyətçinin razılığı olmadan istifadə məqsədini dəyişdirə bilməz (Mülki Məcəllə, maddə 265.2), cari xərcləri ödəməyə və əşyanı təmir etməyə borcludur (Mülki Məcəllə, maddə 265.5). Uzufrukta əşya məhv olduqda, müddət bitdikdə, uzufruktuar imtina etdikdə və ya öldükdə xitam verilir (Mülki Məcəllə, maddə 268.1), əşya isə mülkiyyətçiyə qaytarılır (Mülki Məcəllə, maddə 268.2).

Nümunə

Ata evini oğluna bağışlayır, oğul isə evi atasının xeyrinə ömürlük uzufruktla yüklü edir: ata ömrünün sonunadək evdə yaşayır və bağın bəhərini götürür, lakin evi sata və ya girov qoya bilməz.