Hüquqi terminMülki hüquq
Servitut
QISACA
Daşınmaz əşyanın digər daşınmaz əşya mülkiyyətçisinin xeyrinə yüklülüyü; məsələn, qonşu sahədən keçid və ya xətt çəkilməsi hüququ.
Servitut — qanunvericilikdə tərifi
255.1. Servitut daşınmaz əşyanın digər daşınmaz əşya mülkiyyətçisinin xeyrinə elə yüklü edilməsidir ki, bu zaman ona (digər daşınmaz əşyanın mülkiyyətçisinə) ayrı-ayrı hallarda əşyadan istifadə etməyə icazə verilir və ya daşınmaz əşyanın mülkiyyətçisinə müəyyən hərəkətləri yerinə yetirməyə və ya mülkiyyət hüququndan irəli gələn digər hüquqları həyata keçirməyə icazə verilmir.
Servitut nə deməkdir?
Servitut özgə daşınmaz əşyadan məhdud istifadə hüququdur. O, digər daşınmaz əşyanın mülkiyyətçisinə yüklü əşyadan ayrı-ayrı hallarda istifadə etməyə imkan verir və ya yüklü əşyanın mülkiyyətçisinə bəzi hərəkətləri qadağan edir. Servitut piyada və avtomobil keçidi, elektrik və rabitə xətləri, boru kəmərləri, su təchizatı və meliorasiya kimi ehtiyaclar üçün təyin oluna bilər (Mülki Məcəllə, maddə 255.4).
Servitut mülkiyyətçini sahiblik, istifadə və sərəncam hüquqlarından məhrum etmir (Mülki Məcəllə, maddə 255.2) və alqı-satqının, girovun, icarənin müstəqil predmeti ola bilməz (Mülki Məcəllə, maddə 255.3). O, daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınmalıdır (Mülki Məcəllə, maddə 256.1), servitut müqaviləsi isə notariat qaydasında təsdiqləndikdə etibarlıdır (Mülki Məcəllə, maddə 256.2). Yüklü əşya başqasına keçdikdə servitut saxlanılır (Mülki Məcəllə, maddə 255.7). Müəyyən şəxsin binadan mənzil kimi istifadə hüququ şəxsi servitut adlanır və başqasına verilmir (Mülki Məcəllə, maddə 255.8).
Nümunə
Sahəsindən ümumi yola çıxışı olmayan A qonşusu B-nin sahəsindən keçid üçün servitut əldə edir; B sahəni satsa da, keçid hüququ saxlanılır.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, maddə 255.1