Tərəflərin iradəsindən asılı olmayan xitam əsasları

Qanunvericilikdə tərifi

1. Tərəflərin iradəsindən və ya istəyindən asılı olmayaraq əmək müqaviləsinə aşağıdakı hallarda xitam verilir: a) işçi hərbi və ya alternativ xidmətə çağırıldıqda; b) əvvəllər müvafiq işdə (vəzifədə) çalışan işçinin işinə (vəzifəsinə) bərpa edilməsi barədə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi (qərarı) olduqda.

Sadə dildə izah

Əmək müqaviləsinə xitam verilməsinin tərəflərin iradəsindən asılı olmayan əsasları obyektiv hadisələrlə bağlıdır: işçinin hərbi və ya alternativ xidmətə çağırılması, əvvəlki işçinin məhkəmə qərarı ilə işə bərpası, əmək qabiliyyətinin altı aydan çox davamlı itirilməsi, işçinin azadlıqdan məhrum etmə, müəyyən vəzifə tutma və ya fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrum etmə kimi cəzalara məhkum edilməsi, fəaliyyət qabiliyyətsizliyinin məhkəmə qərarı ilə təsdiqi, işçinin vəfatı və ya xəbərsiz itkin düşmüş elan edilməsi (Əmək Məcəlləsi, maddə 74).

Fiziki şəxs olan işəgötürənlə bağlanmış müqavilə isə işəgötürən vəfat etdikdə, barəsində həbs qətimkan tədbiri seçildikdə və ya o, fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edildikdə işçinin əmək qanunvericiliyinə nəzarət edən dövlət orqanına müraciəti əsasında xitam verilmiş hesab edilir. Əmək qabiliyyətinin itirilməsi əsası ilə xitam verildikdə işəgötürən iş yerinin uyğunlaşdırılmasının və ya yüngül işə keçirmənin mümkün olmadığını əsaslandırmalıdır (Əmək Məcəlləsi, maddə 74), işçiyə isə orta aylıq əmək haqqının azı iki misli miqdarında müavinət ödənilir (Əmək Məcəlləsi, maddə 77).