Təqsirsizlik prezumpsiyası

Təqsirsizlik prezumpsiyası — qanunvericilikdə tərifi

Cinayətin törədilməsində təqsirləndirilən hər bir şəxs onun təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetirilməyibsə və bu barədə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmənin hökmü yoxdursa, təqsirsiz sayılır.

21.2. Şəxsin təqsirli olduğuna əsaslı şübhələr varsa da onun təqsirli bilinməsinə yol verilmir. Bu Məcəllənin müddəalarına uyğun surətdə müvafiq hüquqi prosedur daxilində ittihamın sübuta yetirilməsində aradan qaldırılması mümkün olmayan şübhələr təqsirləndirilən şəxsin (şübhəli şəxsin) xeyrinə həll edilir.

Təqsirsizlik prezumpsiyası nə deməkdir?

Təqsirsizlik prezumpsiyası cinayət prosesinin əsas təminatlarından biridir və Konstitusiya ilə də təsbit olunub (Konstitusiya, maddə 63). Ondan bir neçə qayda irəli gəlir: təqsirləndirilən şəxs öz təqsirsizliyini sübuta yetirməyə borclu deyil, ittihamı sübut etmək və müdafiənin dəlillərini təkzib etmək vəzifəsi ittiham tərəfinin üzərinə düşür (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 21.3).

Qayda təkcə sübutlara deyil, qanunun tətbiqinə də şamil olunur: cinayət və cinayət-prosessual qanunlarının tətbiqində aradan qaldırılmamış şübhələr də təqsirləndirilən şəxsin xeyrinə həll edilir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 21.2). Məhkəmənin hökmü olmadan heç kəs cinayət törətməkdə təqsirli sayıla bilməz (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 23.1). Qiyabi icraatda şəxs barəsində məlumat yayılarkən də təqsirsizlik prezumpsiyasına riayət olunmalıdır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 467-13.4).

Nümunə

Məhkəmədə A-nın oğurluğu törətdiyinə dair sübutlar ziddiyyətlidir və bu ziddiyyət aradan qaldırıla bilmir; belə şübhə A-nın xeyrinə həll edilməlidir.