Sübutların qiymətləndirilməsi

Sübutların qiymətləndirilməsi — qanunvericilikdə tərifi

Hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməlidir. Cinayət təqibi üzrə toplanmış bütün sübutların məcmusuna isə ittihamın həlli üçün onların kifayət etməsinə əsasən qiymət verilməlidir.

145.2. Təhqiqatçı, müstəntiq, prokuror, hakim qanunu və vicdanını rəhbər tutaraq sübutların məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv baxılmasına əsaslanmaqla öz daxili inamına görə sübutları qiymətləndirirlər.

145.3. İttihamın sübut olunmasında yaranan şübhələri digər sübutlarla aradan qaldırmaq mümkün olmadıqda, onlar şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin xeyrinə təfsir edilir.

Sübutların qiymətləndirilməsi nə deməkdir?

Qiymətləndirmə sübutların əldə edilməsi və yoxlanılması ilə yanaşı sübutetmənin tərkib hissəsidir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 138.1). Hər bir sübut ayrılıqda üç meyar üzrə qiymətləndirilir: mənsubiyyət (işə aid olub-olmaması), mümkünlük (qanuni qaydada əldə edilməsi) və mötəbərlik (etibarlılığı). Qanunsuz yolla əldə edilmiş material mümkünlük tələbinə cavab vermir və sübut kimi qəbul edilə bilməz (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 125.2).

Daxili inam qiymətləndirməni aparan şəxsin müstəqilliyini ifadə edir, lakin bu inam qanuna, vicdana və bütün sübutların hərtərəfli, tam və obyektiv təhlilinə əsaslanmalıdır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 145.2). Məsələn, ekspertin rəyi də təhqiqatçı, müstəntiq, prokuror və məhkəmə üçün məcburi deyil və digər sübutlar kimi qiymətləndirilir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 127.3). Təqsirə dair məhkəmə qərarı mülahizələrə deyil, bir-birinə uyğun gələn mötəbər sübutların məcmusuna əsaslanmalıdır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 28.5).