Hüquqi terminMülki hüquq
Özgə işlərini tapşırıqsız aparma
Həmçinin: tapşırıqsız işlərin aparılması
QISACA
Şəxsin tapşırıq və ya digər hüquqi əsas olmadan başqasının (sahibkarın) işlərini öz təşəbbüsü ilə aparması; icraçı bunu vicdanla etməlidir.
Özgə işlərini tapşırıqsız aparma — qanunvericilikdə tərifi
1087.1. Özgəsinin (sahibkarın) işlərini tapşırıq və ya digər əsas olmadan aparan şəxs (icraçı) onu vicdanla aparmağa borcludur.
Özgə işlərini tapşırıqsız aparma nə deməkdir?
Özgə işlərini tapşırıqsız aparmada işləri aparan şəxs icraçı, işləri aparılan şəxs isə sahibkar adlanır. İcraçı işləri idarəetməyə qəbul etməsi barədə sahibkarı mümkün qədər qısa müddətdə xəbərdar etməli və ləngimə risklə bağlı deyilsə, onun qərarını gözləməlidir (Mülki Məcəllə, maddə 1088.1); başladığı işləri isə sahibkarın özü fəaliyyət göstərə biləcəyi vaxtadək davam etdirməlidir (Mülki Məcəllə, maddə 1088.2). Sahibkar işlərin aparılmasını sonradan bəyəndikdə tapşırıq haqqında müddəalar tətbiq olunur (Mülki Məcəllə, maddə 1087.2).
İşlərin aparılması sahibkarın mənafeyinə və ehtimal olunan istəyinə uyğun gəlirsə, icraçı xərclərin əvəzinin ödənilməsini və öhdəliklərdən azad olunmasını tələb edə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 1090.1). İcraçı qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən vurduğu zərər üçün məsuliyyət daşıyır (Mülki Məcəllə, maddə 1089.1), lakin məqsəd sahibkarı yaxınlaşan təhlükədən qorumaq olduqda yalnız qəsd və kobud ehtiyatsızlıq üçün cavabdehdir (Mülki Məcəllə, maddə 1089.2).
Nümunə
Qonşu ezamiyyətdə olarkən onun mənzilində su borusu partlayır; açarı olan şəxs ustanı çağırıb təmir etdirir və çəkdiyi xərcin əvəzini sonradan mənzil sahibindən tələb edə bilər.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, maddə 1087.1