Evdə ov tüfəngi və özünümüdafiə vasitələri: icazə və qadağalar

Babadan qalma ov tüfəngi illərdir şkafın üstündə durur, siz isə onun sənədinin harada olduğunu bilmirsiniz. Yaxud gecə evə təkbaşına qayıdan qızınız üçün özünümüdafiə vasitəsi almaq istəyirsiniz. Hər iki halda sual eynidir: bu, qanunidirmi və hansı sənədlər lazımdır?

Silah dövriyyəsini nə tənzimləyir və icazəni kim verir?

Mülki şəxslərin silah əldə etməsi, saxlaması və daşıması «Silah haqqında» Qanunla və onun əsasında qəbul edilmiş qaydalarla tənzimlənir. İcazələri polis orqanları verir, silahın qeydiyyatını da onlar aparır. Qayda sadədir: sənədi olmayan silah qanunsuz silahdır, onu kimin, necə və nə vaxtdan saxlamasından asılı olmayaraq.

Qanun icazə alacaq şəxsə yaş, sağlamlıq və məhkumluq baxımından tələblər qoyur. Praktikada şəxsiyyət vəsiqəsi, tibbi arayış, ov silahı üçün isə adətən ovçu olduğunuzu təsdiq edən sənəd istənilir. Tam siyahını və müddətləri Daxili İşlər Nazirliyinin rəsmi mənbələrindən və qanunun e-qanun.az-dakı mətnindən yoxlayın. Ov icazəsi və mövsüm qaydaları ayrıca mövzudur — onları ov və balıq ovu qaydaları yazısında izah etmişik.

Ov tüfəngini qanuni yolla necə əldə etmək olar?

1. Yaşadığınız yer üzrə polis orqanına müraciət edib silah əldə etmək üçün icazə alın.
2. Silahı yalnız lisenziyası olan satıcıdan və ya qanuni sahibindən, rəsmi qaydada alın.
3. Aldıqdan sonra qanunda göstərilən müddətdə silahı polisdə qeydiyyata saldırın və saxlama icazəsi alın.
4. Evdə təhlükəsiz saxlama şəraiti yaradın.
5. İcazənin müddətinə nəzarət edin və onu vaxtında yeniləyin.

Elan saytında və ya tanışdan «sənədsiz» silah almaq qanunsuz silah əldə etmə deməkdir. Ucuz qiymət sonradan cinayət işinə çevrilə bilər.

Evdə saxlama və daşıma qaydaları

Silah başqalarının, xüsusilə uşaqların əli çatmayan, bağlı yerdə — praktikada metal seyfdə və ya kilidli şkafda — saxlanılır. İcazə şəxsidir: silahı ailə üzvünə də, dosta da müvəqqəti vermək olmaz. Silah itərsə və ya oğurlanarsa, dərhal polisə bildirin.

Ov tüfəngi şəhərdə gəzdirilmək üçün deyil. Onu ov yerinə aparmaq və geri gətirmək qaydalarla müəyyən edilir: adətən silah doldurulmamış və qılafda daşınmalıdır. Kütləvi tədbirə, toya, restorana silahla gəlmək isə yolverilməzdir.

Özünümüdafiə vasitələri: nəyə diqqət etməli?

Özünümüdafiə vasitələri də mülki silah dövriyyəsinin bir hissəsidir. Hansı vasitənin sərbəst satıldığını, hansının icazə tələb etdiyini qanun və satış qaydaları müəyyən edir. Odlu silaha oxşar vasitələr, məsələn qaz tapançası, adətən icazəsiz saxlanıla bilməz.

Almazdan əvvəl üç şeyi yoxlayın: vasitə rəsmi mağazada satılırmı, sertifikatı varmı, satış sənədi verilirmi. Sosial şəbəkədəki elanlardan və xaricdən «çantada» gətirilən vasitələrdən uzaq durun.

Ən vacib məqam istifadədir. Özünümüdafiə vasitəsi yalnız zəruri müdafiə hüdudlarında işlədilə bilər. Hücum olmadan və ya hücumla açıq uyğunsuz şəkildə istifadə edilərsə, sağlamlığa vurulan zərərə görə Cinayət Məcəlləsinin 126–128-ci maddələri ilə məsuliyyət yarana bilər. Müdafiənin sərhədini zəruri müdafiə və onun həddi yazısında ətraflı izah etmişik.

İrsən qalmış və ya icazəsi bitmiş silah: nə etməli?

Silah icazəsi sahibinin şəxsinə bağlıdır və onun ölümü ilə vərəsələrə keçmir. Ailədə mərhumdan silah qalıbsa, onu polisə bildirib təhvil vermək lazımdır. Vərəsələrdən biri silahı saxlamaq istəyirsə, öz adına icazə almaq üçün ayrıca müraciət edir.

İcazənin müddəti bitibsə, silahı sənədsiz saxlamağa davam etmək də qanunsuzdur — ya icazəni yeniləyin, ya da silahı təhvil verin. Qanunsuz saxlanılan silahı könüllü təhvil verən şəxs, əməlində başqa cinayət tərkibi yoxdursa, bir qayda olaraq cinayət məsuliyyətindən azad edilir.

İnzibati cərimələrin məbləğini İXM-in qüvvədə olan mətnindən e-qanun.az-da yoxlayın.

İki həyat nümunəsi

Atadan qalan tüfəng. Rəşadın atası 3 il əvvəl vəfat edib, ondan qalan ov tüfənginin icazəsi çoxdan bitmişdi. Rəşad qaydanı öyrəndikdən sonra tüfəngi rayon polis şöbəsinə apardı və təhvil barədə sənəd aldı. Silah könüllü təhvil verildiyi üçün heç bir məsuliyyət yaranmadı. Rəşad indi ovçu kimi öz adına icazə almaq üçün sənəd toplayır.

Toydakı atəş. Elnur kənd toyunda qeydiyyatda olan ov tüfəngindən havaya iki dəfə atəş açdı. Qonaqlardan biri polisə zəng etdi, Elnurun silahı götürüldü, icazəsi ləğv edildi və xuliqanlıq faktı üzrə material toplanmağa başlandı. Qanuni silah qanunsuz istifadəni bağışlatmır.

Tez-tez verilən suallar

Atamdan qalan tüfəngi özümdə saxlaya bilərəmmi?

Sənədsiz yox. İcazə şəxsidir və sahibin ölümü ilə sizə keçmir. Silahı polisə bildirib təhvil verin, sonra istəsəniz, öz adınıza icazə almaq üçün müraciət edin.

Qaz ballonu almaq üçün icazə lazımdırmı?

Qayda vasitənin növündən asılıdır. Yalnız sertifikatı olan vasitəni rəsmi mağazadan alın və satıcıdan onun sərbəst satışa icazə verilən vasitə olduğunu təsdiq edən sənəd istəyin.

Silahımı oğurlayıblar, nə etməliyəm?

Dərhal polisə bildirin və ərizə yazın. Gecikmə həm axtarışı çətinləşdirir, həm də saxlama qaydalarına əməl edib-etmədiyinizə dair suallar yaradır.

Evə girən oğruya qarşı ov tüfəngindən istifadə etmək olarmı?

Yalnız zəruri müdafiə hüdudlarında. Hücumun təhlükəliliyi ilə müdafiə üsulu arasında açıq uyğunsuzluq olarsa, həddi aşmağa görə məsuliyyət yarana bilər.