Vergitutmanın formaları

Vergitutmanın formaları — qanunvericilikdə tərifi

5.0. Vergi məbləğləri aşağıdakı formalarda tutulur:

5.0.1. bilavasitə mənbədən (verginin gəlir və ya mənfəət əldə edilməsinədək tutulması);

5.0.2. bəyannamə üzrə (verginin gəlir və ya mənfəət əldə edilməsindən sonra tutulması);

5.0.3. Bildiriş üzrə (vergitutma obyektinin dəyəri və sahəsi əsasında vergi orqanının və ya bələdiyyənin hesabladığı məbləğ üçün elektron qaydada təqdim etdiyi tədiyə bildirişi əsasında vergi ödəyicisi tərəfindən verginin ödənilməsi).

Vergitutmanın formaları nə deməkdir?

Vergitutmanın formaları verginin hansı mərhələdə və kimin hesablaması əsasında ödənildiyini göstərir. Mənbədən tutulmada vergi gəlir və ya mənfəət əldə edilənədək tutulur və bunu ödəməni verən vergi agenti edir: o, vergini hesablamağa, vergi ödəyicisindən tutmağa və təyinatı üzrə köçürməyə borcludur (Vergi Məcəlləsi, maddə 17.1). Məsələn, muzdla işləyən fiziki şəxslərə ödəmələr verən hüquqi şəxslər ödəmə mənbəyində vergini tutmağa borcludur (Vergi Məcəlləsi, maddə 150.1.1).

Bəyannamə üzrə formada vergi gəlir və ya mənfəət əldə edildikdən sonra tutulur (Vergi Məcəlləsi, maddə 5.0.2). Bildiriş üzrə formada isə hesablamanı vergi ödəyicisi deyil, vergi orqanı və ya bələdiyyə aparır: məbləğ vergitutma obyektinin dəyəri və sahəsi əsasında müəyyən edilir, vergi ödəyicisi isə elektron qaydada təqdim edilən tədiyə bildirişi əsasında ödəniş edir (Vergi Məcəlləsi, maddə 5.0.3). Məsələn, fiziki şəxslərə torpaq vergisi üzrə tədiyə bildirişləri avqustun 1-dən gec olmayaraq elektron qaydada çatdırılır (Vergi Məcəlləsi, maddə 208.3).

Nümunə

İşəgötürən hüquqi şəxs işçiyə əmək haqqını ödəyərkən gəlir vergisini həmin ödənişdən tutub büdcəyə köçürür; bu, mənbədən vergitutmadır.