Hüquqi terminSahibkarlıq və rəqabət
Üfüqi saziş
QISACA
Eyni bazarda fəaliyyət göstərən və bir-biri ilə rəqib olan, o cümlədən potensial rəqib ola bilən təsərrüfat subyektləri arasında bağlanan saziş.
Üfüqi saziş — qanunvericilikdə tərifi
1.1.52. üfüqi saziş – müvafiq bazarda fəaliyyət göstərən və bir-biri ilə rəqib olan (o cümlədən potensial rəqib ola bilən) təsərrüfat subyektlərinin və ya digər subyektlərin öz aralarında bağladıqları, yaxud təsərrüfat subyektləri ilə digər subyektlər arasında bağlanılan saziş; …
Üfüqi saziş nə deməkdir?
Üfüqi saziş istehsal-satış zəncirinin eyni pilləsindəki rəqiblər arasında bağlanır, məsələn, iki istehsalçı və ya iki pərakəndəçi arasında. Rəqib anlayışına potensial rəqib də daxildir: qısa müddətdə zəruri xərcləri çəkməklə bazara daxil ola bilən subyekt (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 1.1.33). Saziş isə açıq və ya gizli, yazılı və ya şifahi istənilən razılaşmanı, habelə təsərrüfat subyektləri birliklərinin qərarlarını əhatə edir (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 1.1.40).
Rəqabəti məhdudlaşdıran üfüqi sazişlər, xüsusən qiymətləri razılaşdıran və bazarları bölüşdürən kartel sövdələşmələri qadağandır və bağlandığı andan əhəmiyyətsizdir (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 11.1). İştirakçıların birgə bazar payı 10 faizdən artıq olmadıqda, birbaşa məqsədi rəqabəti məhdudlaşdırmaq olmayan saziş azəhəmiyyətli sayılır (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 14.1.1). Bu qadağalar, bir istisna ilə, eyni şəxslər qrupuna daxil olan şəxslər arasındakı münasibətlərə tətbiq edilmir (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 11.8).
Nümunə
İki aptek şəbəkəsinin dərmanların satış qiymətini birlikdə müəyyənləşdirmək barədə razılaşması üfüqi sazişdir.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Rəqabət Məcəlləsi, maddə 1.1.52