Rəqabəti məhdudlaşdıran üfüqi sazişlər

Rəqabəti məhdudlaşdıran üfüqi sazişlər — qanunvericilikdə tərifi

11.1. Bu Məcəllənin 13-cü maddəsi nəzərə alınmaqla, rəqabəti məhdudlaşdıran nəticələrə səbəb olan və ya ola bilən üfüqi sazişlər və uyğunlaşdırılmış hərəkətlər, o cümlədən aşağıdakı hədəflərdən birinə və ya bir neçəsinə çatmaq məqsədilə bağlanılan kartel sövdələşmələri və uyğunlaşdırılmış hərəkətlər qadağan edilir və bağlanıldığı andan əhəmiyyətsizdir:

11.1.1. alış və ya satış qiymətlərinin, yaxud hər hansı digər ticarət şərtlərinin birbaşa və ya dolayı yolla razılaşdırılması və (və ya) bununla əlaqədar məlumat mübadiləsinin aparılması; …

Rəqabəti məhdudlaşdıran üfüqi sazişlər nə deməkdir?

Rəqabət Məcəlləsi rəqabəti məhdudlaşdıran üfüqi sazişləri, kartel sövdələşmələrini və uyğunlaşdırılmış hərəkətləri qadağan edir və onları bağlandığı andan əhəmiyyətsiz hesab edir. Qadağan olunan hədəflər sırasında qiymətlərin və ticarət şərtlərinin razılaşdırılması, istehsalın və investisiyaların məhdudlaşdırılması, bazarların, müştərilərin və ərazilərin bölüşdürülməsi, dövlət satınalmaları və hərraclarda təkliflərin əvvəlcədən razılaşdırılması, rəqiblərin bazara girişinin məhdudlaşdırılması var (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 11.1).

Sübut üçün rəqabət orqanı bazar göstəricilərini araşdırır, məsələn, sabit şəraitdə qiymətlərin 30 gün ərzində 10 faizdən çox dəyişməsini və ya bazar paylarının 90 faizinin 6 aydan çox dəyişməz qalmasını (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 11.2). İstehlakçılara faydası rəqabətin məhdudlaşdırılmasının mənfi təsirlərindən üstün olan saziş qanundakı şərtlərə birlikdə cavab verdikdə rəqabət orqanı tərəfindən qadağadan azad edilə bilər (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 13.1). Rəqabəti məhdudlaşdıran üfüqi saziş bağlanmasına görə dövriyyənin 10 faizinədək maliyyə sanksiyası tətbiq edilir (Rəqabət Məcəlləsi, maddə 77.3.1).

Nümunə

Tikinti şirkətlərinin dövlət satınalması tenderində kimin qalib gələcəyini və təklif qiymətlərini əvvəlcədən razılaşdırması qadağan edilmiş üfüqi sazişdir.