Preyudisiya

Preyudisiya — qanunvericilikdə

Cinayət təqibi üzrə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü cinayət təqibi üzrə icraatda həm müəyyən olunmuş hallara, həm də onların hüquqi qiymətinə görə təhqiqatçı, müstəntiq, prokuror və ya məhkəmə üçün məcburidir.

142.2. Mülki iş, kommersiya və ya inzibati mübahisə üzrə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmənin qərarı cinayət işi üzrə icraatda təhqiqatçı, müstəntiq, prokuror və ya məhkəməyə yalnız hadisənin yaxud hərəkətin olub-olmaması hissəsində məcburidir və təqsirləndirilən şəxsin təqsirli olub-olmaması nəticəsini əvvəlcədən həll etmir.

Preyudisiya nə deməkdir?

Preyudisiya qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktının sonrakı icraat üçün məcburi qüvvəsidir. Belə qərarla müəyyən edilmiş hallar yenidən sübut edilmir: Məcəllə onları ümumi məlum olan faktlarla birlikdə icraatın materiallarından istifadə edilmədən sübut edilmiş hesab olunan hallar sırasına aid edir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 141.1.3).

Preyudisiyanın həcmi qərarın növündən asılıdır. Cinayət işi üzrə hökm həm müəyyən olunmuş hallar, həm də onların hüquqi qiyməti baxımından təhqiqatçı, müstəntiq, prokuror və məhkəmə üçün məcburidir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 142.1). Mülki, kommersiya və ya inzibati iş üzrə qərar isə yalnız hadisənin və ya hərəkətin olub-olmaması hissəsində məcburidir; təqsir məsələsi cinayət işi üzrə toplanmış sübutlar əsasında ayrıca həll edilir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 142.2).

Nümunə

Mülki məhkəmə qanuni qüvvəyə minmiş qətnamə ilə müqavilənin bağlandığını müəyyən edibsə, cinayət işində bu fakt məcburi sayılır, lakin tərəflərdən birinin dələduzluqda təqsirli olub-olmaması ayrıca sübut edilməlidir.