Pretenziya qaydası

Pretenziya qaydası — qanunvericilikdə tərifi

4.3. Əgər qanunla müəyyən kateqoriya kommersiya mübahisələri üçün məhkəməyə qədər nizamlama (pretenziya) qaydası müəyyən olunarsa və yaxud bu, tərəflər arasında müqavilə ilə nəzərdə tutularsa, mübahisə həmin qaydaya riayət edildikdən sonra kommersiya məhkəməsinin həllinə verilə bilər.

Pretenziya qaydası nə deməkdir?

Pretenziya qaydası mübahisənin məhkəməyə qədər nizama salınması üsuludur: iddiaçı tələbini əvvəlcə bilavasitə qarşı tərəfə bildirir və mübahisəni məhkəməsiz həll etməyə çalışır. Bu qayda bütün mübahisələrə deyil, yalnız qanunla müəyyən edilmiş kateqoriya kommersiya mübahisələrinə və ya tərəflərin müqaviləsində belə şərt olduqda tətbiq edilir.

İddia ərizəsində pretenziya qaydasına riayət edilməsinə dair məlumat göstərilir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 149.2.4) və bunu təsdiq edən sənəd ərizəyə əlavə olunur (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 150.1.6); belə sənəd təqdim edilmədikdə hakim iddia ərizəsini qaytarır (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 152.1.6). Qaydaya əməl edilmədən verilmiş ərizə üzrə nəticə bu qaydanı tətbiq etmək imkanının qalıb-qalmamasından asılıdır: imkan itirilməyibsə, ərizə baxılmamış saxlanılır (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 259.0.1), itirilibsə, iş üzrə icraata xitam verilir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 261.0.9).

Nümunə

Müqavilədə mübahisələrin əvvəlcə pretenziya yolu ilə həll ediləcəyi nəzərdə tutulubsa, alıcı məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl satıcıya pretenziya göndərməli və bunu təsdiq edən sənədi iddia ərizəsinə əlavə etməlidir.