Hüquqi terminProsessual hüquq
İş üzrə icraata xitam verilməsi
QISACA
Qanunda göstərilən əsaslarla məhkəmənin işi mahiyyəti üzrə həll etmədən icraatı bitirməsi; eyni mübahisə ilə yenidən müraciət edilə bilməz.
İş üzrə icraata xitam verilməsi — qanunvericilikdə tərifi
261.0. Hakim iş üzrə icraata aşağıdakı hallarda xitam verir:
261.0.1. iş məhkəmədə və ya mülki məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalı deyildirsə; …
İş üzrə icraata xitam verilməsi nə deməkdir?
Xitam əsasları bunlardır: işə məhkəmədə baxılmalı olmaması; eyni tərəflər arasında, eyni predmet və eyni əsaslar üzrə qanuni qüvvəyə minmiş qətnamənin və ya xitam haqqında qərardadın olması; iddiaçının iddiadan imtinasının məhkəmə tərəfindən qəbul edilməsi; barışıq sazişinin təsdiq edilməsi; hüquq varisliyinə yol verməyən münasibətdə tərəfin ölümü; işdə iştirak edən hüquqi şəxsin ləğvi və s. (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 261.0).
Xitam haqqında qərardad çıxarılır və onda məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi, dövlət rüsumunun qaytarılması həll edilə bilər (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 262.2). İşə məhkəmədə baxılmalı olmadıqda və ya hüquqi şəxs ləğv edildikdə məhkəmə ərizəçinin hansı orqana müraciət etməli olduğunu göstərir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 262.3). Xitamın əsas nəticəsi eyni tərəflər arasında, eyni predmet və eyni əsaslar üzrə təkrar müraciətin yolverilməzliyidir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 262.4); bu cəhətdən o, ərizənin baxılmamış saxlanmasından fərqlənir. Qərardaddan şikayət verilə bilər (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 262.5).
Nümunə
Tərəflərin bağladığı barışıq sazişi məhkəmə tərəfindən təsdiq edildikdən sonra icraata xitam verilir və həmin borc üzrə yeni iddia qaldırıla bilməz.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi, maddə 261.0