Normativ hüquqi aktın hüquqi qüvvəsi

Normativ hüquqi aktın hüquqi qüvvəsi — qanunvericilikdə tərifi

1.0.27. normativ hüquqi aktın hüquqi qüvvəsi – normativ hüquqi aktın müvafiq ictimai münasibətlərə tətbiqinin məcburiliyini, habelə onun digər normativ hüquqi aktlar barəsində üstünlüyünü və ya tabeliyini müəyyən edən xarakteristika.

Normativ hüquqi aktın hüquqi qüvvəsi nə deməkdir?

Hüquqi qüvvə iki cəhəti birləşdirir: aktın müvafiq ictimai münasibətlərə tətbiqinin məcburi olmasını və onun normativ aktlar iyerarxiyasındakı yerini, yəni hansı aktlardan üstün, hansılara tabe olmasını. Məhz bu xarakteristika iki akt bir-birinə zidd olduqda hansının tətbiq ediləcəyini müəyyən etməyə imkan verir.

Konstitusiya Qanunu iyerarxiyanı ziddiyyət qaydaları ilə ifadə edir: hər hansı akt Konstitusiyaya zidd olduqda Konstitusiya, qanun referendum aktına zidd olduqda referendum aktı, fərman qanuna zidd olduqda isə qanun tətbiq edilir (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 2). Mülki Məcəllə mülki hüquq normalarını əks etdirən digər məcəllə və qanunlarla ziddiyyət təşkil etdikdə Mülki Məcəllə tətbiq edilir (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 2.5). Nizamnamələrin, əsasnamələrin, təlimatların və qaydaların hüquqi qüvvəsi isə onları təsdiq edən aktın qüvvəsi ilə müəyyən olunur (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 2.9).

Nümunə

Nazirlər Kabinetinin qərarı Prezidentin fərmanı ilə ziddiyyət təşkil etdikdə fərman tətbiq edilir, çünki onun hüquqi qüvvəsi daha yüksəkdir.