Normativ hüquqi aktların kolliziyasının həlli qaydaları

Qanunvericilikdə tərifi

10.3. Ziddiyyət təşkil edən normativ hüquqi aktlar bərabər hüquqi qüvvəyə malikdirsə, konkret münasibətlərə sahə normativ hüquqi aktı tətbiq edilir, bu şərtlə ki, həmin münasibətlər eyni hüquqi tənzimləmə sahəsinə aiddir.

10.4. Eyni normativ hüquqi aktda ümumi və xüsusi normalar arasında ziddiyyət mövcud olduqda xüsusi norma tətbiq edilir.

10.5. Yeni normativ hüquqi akt eyni məsələ üzrə həmin dövlət orqanı tərəfindən əvvəllər qəbul edilmiş normativ hüquqi akta münasibətdə daha yüksək hüquqi qüvvəyə malikdir.

Sadə dildə izah

Kolliziya həll edilərkən əvvəlcə aktların hüquqi qüvvəsi nəzərə alınır: Konstitusiya digər aktlardan, referendum aktı qanun və fərmandan, qanun fərmandan üstündür, mülki hüquq normaları baxımından isə Mülki Məcəllə digər məcəllə və qanunlardan üstün tutulur (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 2). Bu qaydalar ziddiyyəti aradan qaldırmadıqda ikinci növbədə xüsusi kolliziya qaydaları tətbiq edilir (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 11).

Həmin qaydalara görə müəyyən sahədə xüsusi səlahiyyəti olan orqanın aktı eyni kateqoriyalı orqanın həmin sahə üzrə aktından üstündür; bərabər qüvvəli aktlar arasında sahə aktı, eyni aktda ümumi və xüsusi normalar arasında xüsusi norma, eyni orqanın eyni məsələ üzrə aktları arasında isə yeni akt tətbiq olunur (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 10). Normaları eyni vaxtda tətbiq etmək mümkündürsə, kolliziya yoxdur (Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 10.6).

Nümunə

Eyni nazirliyin eyni məsələ üzrə 2020 və 2024-cü illərdə qəbul etdiyi qaydalar ziddiyyət təşkil edirsə, 2024-cü ildə qəbul edilmiş akt tətbiq olunur.