Hüquqi terminMülki hüquq
Fəaliyyət qabiliyyətinin məhdudlaşdırılması
QISACA
Spirtli içki, narkotik, psixotrop maddə və ya qumar üzündən ailəsini ağır maddi vəziyyətə salan şəxsin fəaliyyət qabiliyyətinin məhkəmə qərarı ilə daraldılması.
Qanunvericilikdə tərifi
32.1. Spirtli içkilərdən, narkotik vasitələrdən və ya psixotrop maddələrdən sui-istifadə etməsi, habelə qumara qurşanması nəticəsində öz ailəsini ağır maddi vəziyyətə salan fiziki şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti məhkəmə tərəfindən məhdudlaşdırıla bilər. Belə şəxsin üzərində himayəçilik təyin edilir.
Sadə dildə izah
Fəaliyyət qabiliyyətinin məhdudlaşdırılması fiziki şəxsin əmlak sahəsində müstəqilliyini qismən daraldan məhkəmə tədbiridir. Bunun üçün iki şərt birlikdə olmalıdır: şəxs spirtli içkilərdən, narkotik vasitələrdən və ya psixotrop maddələrdən sui-istifadə edir, yaxud qumara qurşanıb, bunun nəticəsində isə ailəsini ağır maddi vəziyyətə salır. Belə şəxs üzərində qəyyumluq deyil, himayəçilik təyin edilir.
Fəaliyyət qabiliyyəti məhdudlaşdırılmış şəxs xırda məişət əqdlərini müstəqil bağlaya bilər; başqa əqdləri bağlamaq, habelə qazanc, pensiya və digər gəlirlər götürmək və onlara dair sərəncam vermək üçün himayəçinin razılığı lazımdır. Bununla belə, o, bağladığı əqdlər üzrə və vurduğu ziyan üçün müstəqil əmlak məsuliyyəti daşıyır (Mülki Məcəllə, maddə 32.1). Məhdudlaşdırma əsasları aradan qalxdıqda məhkəmə onu ləğv edir (Mülki Məcəllə, maddə 32.2). Fəaliyyət qabiliyyəti yalnız qanunla müəyyənləşdirilmiş hallarda və qaydada məhdudlaşdırıla bilər (Mülki Məcəllə, maddə 31.1).
Nümunə
Qumara qurşanaraq ailəsinin dolanışığı üçün lazım olan vəsaiti xərcləyən şəxsin fəaliyyət qabiliyyəti məhkəmə tərəfindən məhdudlaşdırılsa, o, maaşını yalnız himayəçinin razılığı ilə ala və xərcləyə bilər.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, maddə 32.1