Fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılma

Fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılma — qanunvericilikdə tərifi

28.8. Ağıl zəifliyi və ya ruhi xəstəlik nəticəsində öz hərəkətlərinin mənasını başa düşməyən və ya öz hərəkətlərinə rəhbərlik edə bilməyən şəxslər də məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayıla bilər. Onlar üzərində qəyyumluq müəyyənləşdirilir. Fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılmış fiziki şəxsin adından əqdləri onun qəyyumu bağlayır.

Fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılma nə deməkdir?

Fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılma şəxsin öz hərəkətləri ilə mülki hüquq və vəzifələr əldə etmək imkanını tam aradan qaldıran məhkəmə qərarıdır. Bunun əsası şəxsin psixi vəziyyətidir: ağıl zəifliyi və ya ruhi xəstəlik ona öz hərəkətlərinin mənasını başa düşməyə və ya onlara rəhbərlik etməyə imkan vermir. Belə şəxsin adından əqdləri qəyyum bağlayır, şəxsin özünün bağladığı əqd isə yalnız sonradan qəyyumun razılığı ilə etibarlı hesab edilə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 28.8).

Bu qaydanı fəaliyyət qabiliyyətinin məhdudlaşdırılmasından fərqləndirmək lazımdır: sonuncu spirtli içkilərdən, narkotik vasitələrdən və ya psixotrop maddələrdən sui-istifadə, habelə qumara qurşanma üzündən ailəsini ağır maddi vəziyyətə salan şəxsə tətbiq olunur, belə şəxs xırda məişət əqdlərini özü bağlaya bilir və onun üzərində qəyyumluq deyil, himayəçilik təyin edilir (Mülki Məcəllə, maddə 32.1). Fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılmış şəxs sağaldıqda və ya sağlamlıq vəziyyəti xeyli yaxşılaşdıqda məhkəmə onu fəaliyyət qabiliyyətli sayır, qəyyumluq isə məhkəmə qərarına əsasən ləğv edilir (Mülki Məcəllə, maddə 28.9).