Ərazi planlaşdırılması icraatı

Aşkarlığı təmin edən prosedurlar bunlardır: ərazi planlaşdırılması barədə məlumat verilməsi (maddə 26.0.1); ictimaiyyətin sənədlərin layihələri ilə tanış olmaq imkanının yaradılması (maddə 26.0.2); etiraz və təkliflərə baxılması (maddə 26.0.3); ictimai müzakirələrin keçirilməsi (maddə 26.0.4).

İctimaiyyətin məlumatlandırılması (maddə 27)

Sənədlərin hazırlanması və ya dəyişdirilməsi barədə qərar, planlaşdırmanın məqsədləri və ehtimal olunan təsirləri, müəyyən ərazinin yenidən qurulması və ya inkişafı ilə əlaqədar müxtəlif həll yolları haqqında sifarişçi ictimaiyyətə mümkün qədər əvvəlcədən məlumat verməlidir (maddə 27.1). Bu hallarda isə ictimaiyyətə məlumat verilməyə bilər (maddə 27.2):

• Baş plana dəyişiklik edildikdə və bu zaman ərazi zonalarının funksional təyinatına və ya sərhədlərinə toxunulmadıqda (maddə 27.2.1);
• müfəssəl plan hazırlandıqda, ona dəyişiklik edildikdə və ya o ləğv olunduqda və bu, planlaşdırılan əraziyə və qonşu ərazilərə təsir etmədikdə (maddə 27.2.2);
• əvvəllər həyata keçirilmiş başqa bir planlaşdırma çərçivəsində məlumat və izahat verilmiş olduqda (maddə 27.2.3).

Planlaşdırma, layihələrlə tanışlığın və etiraz-təkliflərin verilməsinin qaydası və müddəti, ictimai müzakirənin yeri və vaxtı barədə məlumatlar mediada və sifarişçinin internet səhifəsində dərc edilir, həmçinin sifarişçinin inzibati binasında ictimaiyyət üçün açıq yerdə və ya planlaşdırılan ərazidəki məlumat lövhəsində yerləşdirilir; maraqlarına planlaşdırmanın bilavasitə toxunduğu şəxslər əlavə olaraq sifarişli məktublarla məlumatlandırılır (maddə 27.3).

⚠ İmtahan tələsi: 27.2 qadağa deyil, istisnadır: sadalanan hallarda məlumat verilməyə bilər. Baş plana istənilən dəyişiklik 27.2.1-dəki istisnaya düşmür — yalnız ərazi zonalarının funksional təyinatına və ya sərhədlərinə toxunulmadıqda; müfəssəl planda isə şərt planlaşdırılan və qonşu ərazilərə təsir edilməməsidir (maddə 27.2.1–27.2.2).

İlkin və yekun layihə (maddə 28–29)

Sənədlərin hazırlanması və ya dəyişdirilməsi barədə qərarın elan olunduğu gündən 30 gün müddətində ictimaiyyət 27.1-ci maddədə nəzərdə tutulmuş məsələlərlə bağlı etiraz və təkliflərini sifarişçiyə yazılı şəkildə təqdim edə bilər (maddə 28.1). Bu etiraz və təkliflər nəzərə alınmaqla sifarişçi sənədlərin ilkin layihəsini və onun izahatını hazırlayır; etiraz və təkliflər əsassız hesab edildikdə, bunun səbəbləri izahatda göstərilməlidir (maddə 28.2).

Sifarişçi ilkin layihəni izahatla birlikdə tanış olmaq üçün ictimaiyyətə təqdim etməlidir (maddə 29.1). Tanış olmanın yeri və müddəti barədə ən azı bir həftə əvvəl 27.3-cü maddədəki qaydada məlumat verilməli, məlumatda ilkin layihəyə dair etiraz və təkliflərin bildirilməsinin mümkünlüyü də göstərilməlidir (maddə 29.2). İlkin layihə ilə tanış olmaq üçün 60 gün müddət müəyyən edilir (maddə 29.3); bu müddət ərzində etiraz və təklifləri planlaşdırma ilə maraqlarına toxunulan şəxslər təqdim edə bilər (maddə 29.4). Sifarişçi bu etiraz və təklifləri nəzərə almaqla yekun layihəni hazırlayır (maddə 29.5); etiraz və təkliflərə baxılmasının nəticələri haqqında ümumiləşdirilmiş hesabat hazırlanır və sənədlərə əlavə edilir (maddə 29.6).

İctimai müzakirələr və dövlət orqanlarının iştirakı (maddə 30–31)

Yekun layihənin hazır olduğu gündən 10 gün müddətində sifarişçi ictimai müzakirələr təşkil edir (maddə 30.1). Sifarişçi iştirakçılara layihə, etiraz və təkliflərə baxılmasının nəticələri, layihəyə edilmiş dəyişikliklər və etiraz-təkliflərin nəzərə alınmamasının səbəbləri barədə məlumat verir (maddə 30.2). Müzakirələrin təşkili və keçirilməsi qaydasını «İctimai iştirakçılıq haqqında» Qanun və bu fəslin müddəaları nəzərə alınmaqla müvafiq icra hakimiyyəti orqanı müəyyən edir (maddə 30.3).

Planlaşdırma ilə maraqlarına toxunulan dövlət orqanlarının və digər aidiyyəti qurumların icraatda iştirakı əvvəlcədən təmin edilməli, onların mövqeyi öyrənilməlidir; onlar 32-ci və 34-cü maddələrin tələbləri nəzərə alınmaqla layihəyə dair rəylərini yazılı şəkildə sifarişçiyə təqdim edirlər (maddə 31).

⚠ İmtahan tələsi: müddətləri başlanğıc anı ilə yadda saxlayın: 30 gün — qərarın elan olunduğu gündən (maddə 28.1); 60 gün — ilkin layihə ilə tanışlıq (maddə 29.3), yekun layihə ilə deyil; 10 gün — yekun layihənin hazır olduğu gündən ictimai müzakirələrin təşkili (maddə 30.1).

Ümumi və baş planlar: razılaşdırma, təsdiq, həyata keçirmə (maddə 32–33)

Ümumi və baş planlar ictimaiyyətin etiraz və təklifləri nəzərə alınmaqla, eləcə də aidiyyəti dövlət orqanları və digər qurumlarla razılaşdırılmaqla hazırlanmalıdır. Həmin orqan və qurumlar layihənin onlara göndərildiyi gündən 30 gün müddətində yazılı rəy bildirməlidirlər; bu müddətdə rəy bildirmədikdə, sifarişçi planlaşdırmanın onların maraqlarına toxunmaması mövqeyindən çıxış edir (maddə 32.1). Layihələr tam hazır olduqdan sonra təsdiq olunmaq üçün 10 gün ərzində müvafiq icra hakimiyyəti orqanına təqdim edilir (maddə 32.2); hazırlanma, razılaşdırma və təsdiq qaydalarını da həmin orqan müəyyən edir (maddə 32.3). Planlar təsdiq olunduqdan sonra 3 gün müddətində dərc edilir və müvafiq icra hakimiyyəti orqanının rəsmi internet səhifəsində yerləşdirilir (maddə 32.4); onlar dərc edildiyi gündən qüvvəyə minir (maddə 32.5). Dəyişikliklər 32.1–32.3-cü maddələrdəki qaydada edilir (maddə 32.6).

Planların həyata keçirilməsi ilə bağlı onların təsdiq edildiyi gündən 3 ay ərzində müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tədbirlər planı təsdiq edir (maddə 33.1). Tədbirlər planında nəzərdə tutulur: ümumi və baş planların həyata keçirilməsi üçün tələb olunan maliyyə vəsaitlərinin müəyyənləşdirilməsi (maddə 33.2.1); müfəssəl planların hazırlanması müddətləri (maddə 33.2.2); dövlət vəsaitləri hesabına maliyyələşdirilən əsaslı tikinti obyektlərinin layihə-smeta sənədlərinin hazırlanması və tikintisinin aparılması müddətləri (maddə 33.2.3). Müvafiq icra hakimiyyəti orqanı planların həyata keçirilməsinin monitorinqini aparır: ümumi planların monitorinqi ən azı 10 ildən, baş planların monitorinqi isə 5 ildən bir aparılır; monitorinqin predmetini və qaydasını həmin orqan müəyyən edir (maddə 33.3).

Müfəssəl planlar: razılaşdırma, təsdiq, elan (maddə 34)

Müfəssəl planlar üçün də eyni qayda var: ictimaiyyətin etiraz və təklifləri nəzərə alınır, plan aidiyyəti dövlət orqanları və digər qurumlarla razılaşdırılır, onlar layihənin göndərildiyi gündən 30 gün ərzində yazılı rəy bildirməlidir, rəy bildirilmədikdə sifarişçi onların maraqlarına toxunulmaması mövqeyindən çıxış edir (maddə 34.1). Tam hazır layihələr təsdiq olunmaq üçün 10 gün ərzində təqdim edilir: layihə bələdiyyənin qərarı əsasında hazırlandıqda — müvafiq bələdiyyəyə, digər hallarda — müvafiq icra hakimiyyəti orqanına və ya onun yaratdığı quruma (maddə 34.2). Hazırlanma, razılaşdırma və təsdiq qaydalarını, habelə planların razılaşdırıldığı orqanların siyahısını müvafiq icra hakimiyyəti orqanı müəyyən edir (maddə 34.3).

Müfəssəl plan təsdiq olunduğu gündən 5 gün müddətində müvafiq icra hakimiyyəti orqanı və ya onun yaratdığı qurum tərəfindən elan olunmalıdır və elan olunduğu gündən qüvvəyə minir (maddə 34.4). Dəyişikliklər 34.1–34.3-cü maddələrdəki qaydada edilir (maddə 34.5).

⚠ İmtahan tələsi: planları qarışdırmayın: ümumi və baş planlar təsdiqdən sonra 3 gün ərzində dərc edilir və dərc edildiyi gündən qüvvəyə minir (maddə 32.4–32.5); müfəssəl plan isə təsdiqdən 5 gün ərzində elan olunur və elan olunduğu gündən qüvvəyə minir (maddə 34.4).

Planlaşdırmanın sabitliyi: qadağalar (maddə 35)

Müfəssəl planın hazırlanması və ya dəyişdirilməsi barədə qərar qəbul olunduqda, müvafiq icra hakimiyyəti orqanı, yaxud onun yaratdığı qurum və ya bələdiyyə nəzərdə tutulan planlaşdırmanın sabitliyini təmin etmək məqsədilə planlaşdırılacaq ərazidə tikinti obyektinin cari təmiri və bərpası istisna olmaqla hər hansı digər tikinti niyyətinin həyata keçirilməsi ilə, habelə həmin ərazidəki torpaq sahələrində onların dəyərini əhəmiyyətli şəkildə artıran dəyişikliklər edilməsi ilə bağlı qadağalar müəyyən edə bilər. Qadağaların tətbiq edilə bilən ərazi və yerlər müvafiq icra hakimiyyəti orqanının təsdiq etdiyi qaydada müəyyən edilir. Qadağalar barədə qərar qəbul olunduğu vaxtdan 5 gün müddətində elan olunmalıdır və elan olunduğu gündən qüvvəyə minir (maddə 35.1).

Qadağalar barədə qərar uzadıla və ya təkrar qəbul edilə bilməz. Qərar bu hallarda qüvvədən düşmüş sayılır (maddə 35.2): qərarın qəbulundan ən geci 3 il keçdikdə (maddə 35.2.1); qərarın qəbulunu zəruri edən şərtlər aradan qalxdıqda (maddə 35.2.2); yeni müfəssəl plan qüvvəyə mindikdə (maddə 35.2.3). Qərarın qüvvədən düşməsi barədə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı, yaxud onun yaratdığı qurum və ya bələdiyyə məlumat verməlidir (maddə 35.3).

⚠ İmtahan tələsi: qadağa qoymaq səlahiyyətdir — «müəyyən edə bilər», vəzifə deyil (maddə 35.1); tikinti obyektinin cari təmiri və bərpası qadağadan istisnadır. «Qərar daha 3 il uzadıla bilər» səhvdir: qərar uzadıla və ya təkrar qəbul edilə bilməz (maddə 35.2).

Mübahisələr, torpaqlar və kompensasiya (maddə 36–38)

Ərazi planlaşdırılması ilə bağlı torpaq və ya başqa daşınmaz əmlak üzərində mülkiyyət və digər əşya hüquqlarına dair mübahisələr Mülki Məcəlləyə, Torpaq Məcəlləsinə, «Ərazi quruluşu və inzibati ərazi bölgüsü haqqında», «İnzibati icraat haqqında», «Torpaqların dövlət ehtiyacları üçün alınması haqqında» qanunlara uyğun olaraq həll edilir (maddə 36). Dövlət və ya bələdiyyə mülkiyyətində olan və tikinti məqsədləri üçün ayrılmış torpaqlara Mülki Məcəllənin tikintiyə vərəsəlik hüququ ilə bağlı müddəaları tətbiq olunur (maddə 37).

Müfəssəl planda torpaqların alınması «Torpaqların dövlət ehtiyacları üçün alınması haqqında» Qanunun 3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar üçün nəzərdə tutulduqda, kompensasiyanı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı və ya onun yaratdığı qurum həmin Qanunla müəyyən olunmuş qaydada hesablanan məbləğdə ödəyir (maddə 38).

📌 Qeyd: bələdiyyə sifarişçi ola bilər (maddə 24.1), öz qərarı əsasında hazırlanmış müfəssəl plan layihəsi təsdiq üçün ona təqdim edilir (maddə 34.2), 35.1-dəki qadağaları da müəyyən edə bilər; müfəssəl planın elanı isə 34.4-də icra hakimiyyəti orqanına və ya onun yaratdığı quruma aid edilib.

📌 Yadda saxla — testlərdə ən çox düşən 12 fakt

1. Sifarişçi — müvafiq icra hakimiyyəti orqanı, onun yaratdığı qurum və ya bələdiyyə; maliyyələşmə müvafiq olaraq dövlət və ya bələdiyyə vəsaitləri hesabına (maddə 24.1–24.2)
2. İcraatın aşkarlığını təmin etməyə sifarişçi borcludur (maddə 25.2)
3. 27.2-dəki hallarda məlumat verilməyə bilər; maraqlarına bilavasitə toxunulan şəxslərə əlavə olaraq sifarişli məktub göndərilir (maddə 27.2–27.3)
4. Qərarın elan olunduğu gündən 30 gün ərzində ictimaiyyət etiraz və təkliflərini yazılı təqdim edə bilər; əsassız sayılanların səbəbləri izahatda göstərilməlidir (maddə 28.1–28.2)
5. İlkin layihə ilə tanışlıq — 60 gün; yeri və müddəti barədə məlumat — ən azı bir həftə əvvəl (maddə 29.2–29.3)
6. Etiraz və təkliflərə baxılmasının nəticələri haqqında ümumiləşdirilmiş hesabat sənədlərə əlavə edilir (maddə 29.6)
7. İctimai müzakirələr — yekun layihənin hazır olduğu gündən 10 gün müddətində (maddə 30.1)
8. Aidiyyəti dövlət orqanlarının və digər qurumların rəyi — layihənin göndərildiyi gündən 30 gün; rəy bildirilmədikdə sifarişçi maraqlara toxunulmaması mövqeyindən çıxış edir (maddə 32.1, 34.1)
9. Ümumi və baş planlar təsdiqdən sonra 3 gün ərzində dərc edilir və dərc edildiyi gündən qüvvəyə minir; tədbirlər planı təsdiqdən 3 ay ərzində (maddə 32.4–32.5, 33.1)
10. Monitorinq: ümumi planlar ən azı 10 ildən, baş planlar 5 ildən bir (maddə 33.3)
11. Müfəssəl plan: bələdiyyənin qərarı əsasında hazırlandıqda təsdiq üçün bələdiyyəyə təqdim edilir; təsdiqdən 5 gün ərzində elan, elan olunduğu gündən qüvvəyə minmə (maddə 34.2, 34.4)
12. Qadağalar — cari təmir və bərpa istisna olmaqla; qərar uzadıla və ya təkrar qəbul edilə bilməz, qəbulundan ən geci 3 il keçdikdə qüvvədən düşmüş sayılır (maddə 35.1–35.2)

Biliyini yoxla: Dərs 4 testi — 25 sual · bütün testlər

Əvvəlki mövzu: ümumi, baş və müfəssəl planlar (maddə 20–23).

Növbəti mövzu: abadlaşdırma, tikinti subyektləri (maddə 39–50).