Notarius Olmaq İstəyənlər Üçün Tələblər və Müraciət Qaydaları

Necə Notarius Olmaq Olar? Azərbaycanda Notariat Orqanlarına Qəbul üçün Tam Bələdçi (2026)

Notariat hüquq sahəsinin nüfuzlu peşələrindən biridir: notarius əqdləri təsdiq edir, vərəsəlik sənədləri verir və vətəndaşların hüquqlarının qorunmasını təmin edir. Bu bələdçi Azərbaycanda notarius olmaq — yəni notariat fəaliyyəti ilə məşğul olmaq üçün şəhadətnamə almaq — prosesinin bütün mərhələlərini (tələblər, test imtahanı, müsahibə, icbari təlim və təcrübə, təyinat) Ədliyyə Nazirliyinin rəsmi qaydaları əsasında izah edir.

Notariat orqanları və notariusun statusu

Azərbaycanda notariat fəaliyyəti «Notariat haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanunu ilə tənzimlənir və ona nəzarəti Ədliyyə Nazirliyi həyata keçirir. Peşə icmasını isə Azərbaycan Notariat Palatası təmsil edir. Notariuslar iki formada fəaliyyət göstərir:

Notarius olmaq üçün tələblər

«Notariat haqqında» Qanuna və Ədliyyə Nazirliyinin müvafiq Qaydasına əsasən, notarius olmaq istəyən şəxs aşağıdakı tələblərə cavab verməlidir:

Kim notarius ola bilməz?

Təcrübədən azad olunanlar

Bəzi şəxslər təcrübə (stajkeçmə) mərhələsindən azaddır və yalnız peşə hazırlığına dair müsahibədən keçirlər:

• Ədliyyə Nazirliyinin Qeydiyyat və notariat baş idarəsinin notariat fəaliyyətinə bilavasitə nəzarət edən əməkdaşları;
• Notariat kontorlarında məsləhətçi və ondan yuxarı vəzifələrdə ən azı 2 il işləmiş şəxslər.

«Notariat haqqında» Qanunun tələblərinə cavab verən şəxslər, habelə hakimlər üçün şəhadətnamə alınmasında sadələşdirilmiş yanaşma nəzərdə tutulub.

Şəhadətnamə almaq prosesi: addım-addım

Notariat fəaliyyəti üçün şəhadətnamənin alınması bir neçə ardıcıl mərhələdən keçir. Aşağıdakı sxem ümumi axını göstərir:

1. Test imtahanı

İlk mərhələ test imtahanıdır. İmtahanı ixtisas komissiyası Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) ilə birlikdə keçirir:

2. Müsahibə

Test imtahanından keçid balı toplayan namizədlər müsahibəyə dəvət olunur. Müsahibə ixtisas komissiyası tərəfindən keçirilir və namizədin bilik səviyyəsini, hüquqi hazırlığını qiymətləndirir.

3. İcbari təlim və təcrübə

Müsahibədən uğur qazanan hüquqşünaslar Ədliyyə Akademiyasında icbari təlimə cəlb olunur və bu zaman notariat fəaliyyəti üzrə təcrübə (stajkeçmə) də keçirlər. Namizədlərin imtahana və müsahibəyə hazırlaşmasına kömək məqsədilə Akademiyada xüsusi hazırlıq kursları təşkil olunur.

4. Qiymətləndirmə və şəhadətnamə

İcbari təlimin yekununda peşə hazırlığına dair müsahibə keçirilir və qiymətləndirmə aparılır. Nəticə müsbət olduqda namizədə notariat fəaliyyəti ilə məşğul olmaq üçün şəhadətnamə verilir. Bundan sonra şəxs müvafiq notarius vakansiyasına təyin oluna bilər.

İxtisas komissiyası

İmtahanın, müsahibənin keçirilməsi və şəhadətnamə ilə bağlı qərarların qəbulu üçün Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən 5 il müddətinə 7 nəfərlik ixtisas komissiyası yaradılır:

Komissiya daxil olan sənədlərə baxır, namizəddən imtahan qəbul edir, müsahibə keçirir, icbari təlimin nəticələrini qiymətləndirir və şəhadətnamənin verilməsi (və ya verilməsindən imtina) məsələsini həll edir. Komissiyanın sədri üzvlər arasından seçilir.

Sənədlər və müraciət qaydası

Sənədlərin qəbulu Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilir; qəbul müddəti mətbuatda elan edilir. Namizəd müraciət etdikdən sonra Nazirlik 1 ay ərzində onun «Notariat haqqında» Qanunun tələblərinə uyğunluğunu araşdırır və sənədləri ixtisas komissiyasına təqdim edir.

Ərizə ilə birlikdə adətən şəxsiyyət vəsiqəsi, ali hüquq təhsili diplomu, əmək kitabçası, tibbi arayışlar, fotoşəkillər, tərcümeyi-hal və kadr sənədləri təqdim olunur. Hər müsabiqə üçün tələb olunan sənədlərin dəqiq siyahısı və müraciət forması Ədliyyə Nazirliyinin saytında (justice.gov.az) elan edilir.

Vəkillik, hakimlik və notariat: müqayisə

Üç hüquq peşəsinə qəbul proseslərinin əsas fərqləri:

İmtahana necə hazırlaşmaq olar?

Test imtahanı geniş qanunvericilik biliyi tələb edir. Səmərəli hazırlıq üçün:

• Mülki hüquq və Mülki Məcəlləni dərindən öyrənin — notariat hərəkətlərinin əsasını məhz mülki münasibətlər təşkil edir.
• «Notariat haqqında» Qanun, Ailə Məcəlləsi, vərəsəlik (irs) hüququ və daşınmaz əmlak münasibətləri xüsusi diqqət tələb edir.
• 100 sual / 3 saat rejiminə uyğun olaraq vaxt nəzarəti ilə test həll edin.
• Ədliyyə Akademiyasının hazırlıq kursları və rəsmi materiallardan istifadə edin.

Tez-tez verilən suallar (FAQ)