Zəruri müdafiə

Zəruri müdafiə — qanunvericilikdə tərifi

Zəruri müdafiə vəziyyətində, yəni özünü müdafiə edənin və ya başqa şəxsin həyatını, sağlamlığını və hüquqlarını, dövlətin və cəmiyyətin mənafelərini qəsd edənə zərər vurmaq yolu ilə ictimai təhlükəli qəsddən qoruyarkən törədilmiş hərəkət, zəruri müdafiə həddini aşmamışdırsa, cinayət sayılmır.

Zəruri müdafiə nə deməkdir?

Zəruri müdafiə əməlin cinayət olmasını aradan qaldıran hallardan biridir. Müdafiə yalnız ictimai təhlükəli qəsdə qarşı və yalnız qəsd edənə zərər vurmaqla mümkündür. Qorunan dəyərlər həm müdafiə edənin, həm də başqa şəxsin həyatı, sağlamlığı və hüquqları, habelə dövlətin və cəmiyyətin mənafeləridir. Hərəkət müdafiə həddini aşmadıqda cinayət sayılmır.

Bu hüquq peşə və ya digər xüsusi hazırlıqdan və qulluq vəziyyətindən asılı olmayaraq bütün şəxslərə məxsusdur. Şəxs dövlət orqanlarına və ya başqalarına kömək üçün müraciət etmək, yaxud qəsddən yayınmaq imkanı olsa belə, müdafiə hüququna malikdir (Cinayət Məcəlləsi, maddə 36.2). Zəruri müdafiənin şərtlərini pozmaqla cinayət törədilməsi cəzanı yüngülləşdirən hal sayılır (Cinayət Məcəlləsi, maddə 59.1.7).

Nümunə

Küçədə bıçaqla hücum edən şəxsi əlindəki çantanı vuraraq tərksilah edən və bu zaman ona yüngül xəsarət yetirən A zəruri müdafiə vəziyyətində hərəkət etmiş sayılır.