Son zərurət

Son zərurət — qanunvericilikdə tərifi

Son zərurət vəziyyətində, yəni şəxsin özünün və ya başqa şəxslərin həyatını, sağlamlığını və hüquqlarını, dövlətin və cəmiyyətin mənafelərini bilavasitə qorxu altına alan təhlükəni aradan qaldırmaq üçün bu Məcəllə ilə qorunan obyektlərə zərər vurmaq yolu ilə törədilmiş hərəkət, əgər həmin vəziyyətdə bu təhlükəni başqa vasitə ilə aradan qaldırmaq mümkün deyildirsə və bu zaman son zərurət həddinin aşılmasına yol verilməmişdirsə, cinayət sayılmır.

Son zərurət nə deməkdir?

Son zərurətdə şəxs bir qanuni mənafeni xilas etmək üçün qanunla qorunan başqa mənafeyə zərər vurur. Bunun üçün təhlükə həyatı, sağlamlığı, hüquqları və ya dövlətin və cəmiyyətin mənafelərini bilavasitə qorxu altına almalı, onu başqa vasitə ilə aradan qaldırmaq mümkün olmamalı və son zərurət həddi aşılmamalıdır. Zəruri müdafiədən fərqli olaraq zərər qəsd edənə deyil, Məcəllə ilə qorunan istənilən obyektə vurula bilər.

Vurulmuş zərər təhlükənin xarakterinə, dərəcəsinə və aradan qaldırılması şəraitinə aşkar uyğun gəlmirsə və qarşısı alınmış zərərə bərabər və ya ondan artıqdırsa, son zərurət həddi aşılmış sayılır; bu, yalnız qəsdən zərər vurulduqda məsuliyyətə səbəb olur (Cinayət Məcəlləsi, maddə 38.2). Son zərurətin şərtlərini pozmaqla cinayət törədilməsi cəzanı yüngülləşdirən haldır (Cinayət Məcəlləsi, maddə 59.1.7).

Nümunə

Yanan binada qalmış uşağı xilas etmək üçün qonşu mənzilin qapısını sındıran A son zərurət vəziyyətində hərəkət etmiş sayılır.