Son zərurət həddini aşma

Son zərurət həddini aşma — qanunvericilikdə tərifi

Baş vermiş təhlükənin xarakterinə və dərəcəsinə, habelə həmin təhlükənin aradan qaldırılması şəraitinə aşkar surətdə uyğun olmayan zərər vurulması və vurulmuş zərərin qarşısı alınmış zərərə bərabər və ya ondan artıq olması son zərurət həddini aşma sayılır.

Son zərurət həddini aşma nə deməkdir?

Son zərurət həddini aşmanın iki əlaməti birlikdə olmalıdır: vurulmuş zərər təhlükənin xarakterinə, dərəcəsinə və onun aradan qaldırılması şəraitinə aşkar uyğun gəlmir, həm də qarşısı alınmış zərərə bərabərdir və ya ondan çoxdur. Buna görə qarşısı alınmış zərərdən az zərər vurulması son zərurət həddini aşma sayılmır.

Həddi bu qaydada aşma yalnız qəsdən zərər vurulduqda cinayət məsuliyyətinə səbəb olur (Cinayət Məcəlləsi, maddə 38.2), ehtiyatsızlıqdan vurulan artıq zərər isə məsuliyyət yaratmır. Zəruri müdafiədə meyar fərqlidir: orada zərərlərin müqayisəsi deyil, müdafiənin qəsdin xarakterinə və təhlükəliliyinə açıq-aşkar uyğunsuzluğu əsas götürülür (Cinayət Məcəlləsi, maddə 36.3). Son zərurətin şərtlərini pozmaqla cinayət törədilməsi cəzanı yüngülləşdirən hal sayılır (Cinayət Məcəlləsi, maddə 59.1.7).