Hüquqi terminTorpaq və mənzil hüququ
Yaşayış sahəsi mülkiyyətçisinin ailə üzvləri
QISACA
Mülkiyyətçi ilə birlikdə yaşayan həyat yoldaşı, uşaqları və valideynləri, habelə onun ailə üzvü kimi köçürdüyü digər qohumlar və himayədəki şəxslər.
Qanunvericilikdə tərifi
30.1. Yaşayış sahəsi mülkiyyətçisinin ailə üzvlərinə həmin mülkiyyətçi ilə ona məxsus olan yaşayış sahəsində birlikdə yaşayan mülkiyyətçinin arvadı (əri), habelə onun uşaqları və valideynləri aid edilir. Digər qohumlar, mülkiyyətçinin himayəsində olan əmək qabiliyyəti olmayanlar mülkiyyətçi tərəfindən ailə üzvləri kimi yaşayış sahəsinə köçürüldükdə, onun ailə üzvləri hesab edilə bilərlər.
Sadə dildə izah
Qanun ailə üzvlərini iki qrupa ayırır: mülkiyyətçi ilə birlikdə yaşayan arvadı (əri), uşaqları və valideynləri bilavasitə ailə üzvü sayılır, digər qohumlar və himayədəki əmək qabiliyyəti olmayan şəxslər isə yalnız mülkiyyətçi onları ailə üzvü kimi köçürdükdə belə hesab edilə bilər. Başqa razılaşma yoxdursa, ailə üzvləri sahədən mülkiyyətçi ilə bərabər istifadə edir, onu təyinatı üzrə istifadə etməyə və saxlamağa borcludur (Mənzil Məcəlləsi, maddə 30.2), fəaliyyət qabiliyyətli üzvlər isə istifadədən irəli gələn öhdəliklər üzrə mülkiyyətçi ilə birgə məsuliyyət daşıyır (Mənzil Məcəlləsi, maddə 30.3).
Ailə münasibətlərinə xitam verildikdə, başqa razılaşma yoxdursa, keçmiş ailə üzvünün istifadə hüququ saxlanmır. Lakin onun özünü yaşayış sahəsi ilə təmin etməyə imkanı olmadıqda məhkəmə bu hüququ müəyyən müddətə saxlaya bilər (Mənzil Məcəlləsi, maddə 30.4). Həmin hüquq müddət bitdikdə, mülkiyyətçinin mülkiyyət hüququna xitam verildikdə və ya onun saxlanmasına əsas olmuş hallar aradan qalxdıqda başa çatır (Mənzil Məcəlləsi, maddə 30.5). Mülkiyyətçi ilə razılaşma əsasında yaşayan digər vətəndaşın hüquq və vəzifələri isə həmin razılaşmanın şərtləri ilə müəyyən edilir (Mənzil Məcəlləsi, maddə 30.7).
Nümunə
Nikahı pozulmuş keçmiş həyat yoldaşı, başqa razılaşma yoxdursa, mənzildən istifadə hüququnu itirir, lakin məhkəmə onun vəziyyətini nəzərə alaraq bu hüququ müəyyən müddətə saxlaya bilər.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mənzil Məcəlləsi, maddə 30.1