Hüquqi terminProsessual hüquq
Tələbin yönəldilməsinə yol verilməyən əmlak
QISACA
Fiziki şəxs borcluya qarşı icra zamanı onun və ailəsinin yaşayışı və peşə fəaliyyəti üçün zəruri olduğuna görə tələb yönəldilə bilməyən əmlak.
Qanunvericilikdə tərifi
49.1. Fiziki şəxslər barəsində icra sənədi icra olunarkən, borclu və onun ailə üzvləri üçün zəruri olan qida məhsullarına, daimi istifadə edilən qab-qacağa və mətbəx ləvazimatına, digər ilk zərurət əşyalarına, habelə ixtisas üzrə kitablara və peşə fəaliyyəti ilə məşğul olmaq üçün avadanlığa tələb yönəldilə bilməz.
Sadə dildə izah
Tələbin yönəldilməsinə yol verilməyən əmlakın müəyyən edilməsi borcun məcburi alınması zamanı fiziki şəxsin və ailə üzvlərinin minimum yaşayış şəraitini, habelə borclunun peşə fəaliyyəti ilə gəlir əldə etmək imkanını qoruyur. Məqsəd borclunu yaşayış vasitələrindən tamamilə məhrum etmədən tələbkarın hüququnu təmin etməkdir; ona görə də icra məmuru əmlakı siyahıya alarkən bu əşyalara həbs qoymamalıdır.
Bundan əlavə, dəqiq siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilmiş əmlak növlərinə də tələb yönəldilə bilməz (İcra haqqında Qanun, maddə 49.2). Borcluya ödənilən bəzi pul məbləğlərinə, məsələn, aliment öhdəlikləri üzrə ödənilən məbləğlərə və işdənçıxarma müavinətinə də tələb yönəldilə bilməz (İcra haqqında Qanun, maddə 68.1). Oxşar qayda cinayət prosesində də var: ailə üçün zəruri qida məhsullarına, ixtisas üzrə kitablara və peşə fəaliyyəti üçün avadanlığa həbs qoyula bilməz (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 248.4).
Nümunə
Borclu dərzinin əmlakı siyahıya alınarkən icra məmuru onun tikiş maşınına tələb yönəldə bilməz, çünki bu, peşə fəaliyyəti üçün avadanlıqdır.
Mənbə: İcra haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu, maddə 49.1