Hüquqi terminProsessual hüquq
Sübut etməkdən azad olma əsasları
QISACA
Hamıya bəlli olan faktların, habelə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktı ilə müəyyən edilmiş faktların mülki işdə sübut tələb etməməsi qaydası.
Sübut etməkdən azad olma əsasları — qanunvericilikdə tərifi
82.1. Hamıya bəlli olan hallar və ya faktlar mübahisə edilə bilməz və onların sübuta ehtiyacı yoxdur.
82.3. Bir mülki iş üzrə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş faktlar həmin işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən başqa məhkəmə prosesində mübahisələndirilmir və yenidən sübut edilmir.
Sübut etməkdən azad olma əsasları nə deməkdir?
Mülki prosesdə bəzi faktlar sübut tələb etmir. Hamıya bəlli olan hallar və ya faktlar mübahisə edilə bilməz və onların sübuta ehtiyacı yoxdur (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 82.1). Bir mülki iş üzrə qanuni qüvvəyə minmiş qətnamə ilə müəyyən edilmiş faktlar isə həmin işdə iştirak etmiş şəxslər tərəfindən başqa məhkəmə prosesində mübahisələndirilmir və yenidən sübut edilmir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 82.3).
Cinayət işi üzrə qanuni qüvvəyə minmiş hökm, habelə cinayət təqibi üzrə qüvvəyə minmiş digər qərar mülki işə və kommersiya mübahisəsinə baxan məhkəmə üçün yalnız hadisənin olub-olmaması və şəxsin həmin hadisəyə aidiyyəti hissəsində məcburidir (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 82.4). Bu qaydalar eyni faktların təkrar araşdırılmasının və bir-birinə zidd məhkəmə aktlarının qarşısını alır.
Nümunə
Hökmlə avtomobili A-nın zədələdiyi müəyyən edilibsə, ziyanın ödənilməsi barədə mülki işdə A zədələmə hadisəsinin baş vermədiyini iddia edə bilməz.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi, maddə 82