Qətimkan tədbirlərinin tətbiqi əsasları

Qətimkan tədbirlərinin tətbiqi əsasları — qanunvericilikdə tərifi

Qətimkan tədbirləri müvafiq təhqiqatçı, müstəntiq, ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokuror və ya məhkəmə tərəfindən o hallarda tətbiq oluna bilər ki, cinayət təqibi üzrə toplanmış materiallar şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxs tərəfindən aşağıdakı hərəkətlərin edilməsi ehtimalına kifayət qədər əsas versin:

155.1.1. cinayət prosesini həyata keçirən orqandan gizlənmək;

155.1.2. cinayət prosesində iştirak edən şəxslərə qanunsuz təsir göstərməklə, cinayət təqibi üzrə əhəmiyyət kəsb edən materialları gizlətməklə və ya saxtalaşdırmaqla ibtidai istintaqın və ya məhkəmə baxışının normal gedişinə mane olmaq; …

Qətimkan tədbirlərinin tətbiqi əsasları nə deməkdir?

Qətimkan tədbiri seçmək üçün şəxsin şübhəli və ya təqsirləndirilən olması kifayət deyil: toplanmış materiallar onun gizlənəcəyi, istintaqa mane olacağı, yenidən əməl törədəcəyi, çağırışlara gəlməyəcəyi və ya hökmün icrasına maneə törədəcəyi ehtimalına kifayət qədər əsas verməlidir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 155.1). Tədbirin zəruriliyi və növü seçilərkən əməlin ağırlığı və törədilmə şəraiti, şəxsin yaşı, səhhəti, məşğuliyyəti, ailə və maddi vəziyyəti, daimi yaşayış yerinin olması, əvvəllər cinayət törətməsi, zərər çəkmiş şəxslə barışığı və ziyanın ödənilməsi nəzərə alınır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 155.2).

Həbs daha sərt şərtlərlə seçilir: gizlənmə, istintaqa mane olma və ya yeni cinayət təhlükəsinin qarşısını almaq üçün o, iki ildən artıq azadlıqdan məhrum etmə nəzərdə tutulan cinayətdə ittiham olunan şəxsə, iki ilədək cəza nəzərdə tutulduqda isə yalnız gizlənmənin qarşısını almaq məqsədilə tətbiq oluna bilər (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 155.3). Tədbirə zərurət olmadıqda şəxsdən çağırışlara gəlmək və yaşayış yerini dəyişməsi barədə məlumat vermək haqqında yazılı iltizam alınır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 155.5).