Hüquqi terminProsessual hüquq
Qətimkan tədbiri
QISACA
Şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin qanuna zidd davranışının qarşısını almaq və hökmün icrasını təmin etmək üçün seçilən prosessual məcburiyyət tədbiri.
Qətimkan tədbiri — qanunvericilikdə tərifi
Qətimkan tədbiri cinayət işi üzrə icraatda şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin qanuna zidd davranışının qarşısını almaq və hökmün icrasını təmin etmək məqsədi ilə və bu Məcəllənin 155.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda onların barəsində seçilən prosessual məcburiyyət tədbiridir.
154.2. Qətimkan tədbirləri aşağıdakılardır:
154.2.1. həbs;
154.2.2. ev dustaqlığı;
154.2.3. girov;
154.2.4. başqa yerə getməmək barədə iltizam;
154.2.5. şəxsi zaminlik;
154.2.6. təşkilatın zaminliyi;
154.2.7. polisin nəzarəti altına vermə;
154.2.8. yetkinlik yaşına çatmayanı nəzarət altına vermə;
154.2.9. komandanlığın müşahidəsi altına vermə;
154.2.10. vəzifədən kənarlaşdırma.
Qətimkan tədbiri nə deməkdir?
Qətimkan tədbiri cəza deyil, prosessual məcburiyyət tədbiridir: onun seçilməsi üçün toplanmış materiallar şəxsin gizlənəcəyi, istintaqa mane olacağı, yenidən cinayət törədəcəyi və ya hökmün icrasına maneə törədəcəyi ehtimalına kifayət qədər əsas verməlidir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 155.1). Bəzi tədbirlərin subyekti məhduddur: yetkinlik yaşına çatmayanı nəzarət altına vermə yalnız on səkkiz yaşına çatmayan şəxsə, komandanlığın müşahidəsi altına vermə isə yalnız hərbi qulluqçuya və hərbi toplantıda təlim keçən hərbi mükəlləfiyyətliyə tətbiq edilir (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 154.3).
Həbs, ev dustaqlığı və girov yalnız təqsirləndirilən şəxs barəsində seçilə bilər (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 154.3). İlk doqquz tədbir əsas qətimkan tədbiridir və biri digəri ilə birlikdə seçilmir; vəzifədən kənarlaşdırma isə həm əsas, həm də əlavə tədbir kimi tətbiq oluna bilər (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 154.4). Tədbir seçilərkən əməlin ağırlığı, şəxsin şəxsiyyəti, yaşı, səhhəti, ailə vəziyyəti və digər hallar nəzərə alınır (Cinayət-Prosessual Məcəllə, maddə 155.2).
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsi, maddə 154