Mirasda məcburi pay

Mirasda məcburi pay — qanunvericilikdə tərifi

Vəsiyyət edənin uşaqlarının, valideynlərinin və arvadının (ərinin) vəsiyyətnamənin məzmunundan asılı olmayaraq mirasda məcburi payı vardır. Bu pay qanun üzrə vərəsəlik zamanı onlara çatası payın yarısını (məcburi pay) təşkil etməlidir.

Mirasda məcburi pay nə deməkdir?

Məcburi pay vəsiyyət azadlığını ən yaxın ailə üzvlərinin xeyrinə məhdudlaşdırır. Onun həcmi qanun üzrə vərəsəlik zamanı həmin şəxsə çatası payın yarısıdır (Mülki Məcəllə, maddə 1193). Hər bir vərəsənin məcburi payı müəyyənləşdirilərkən vəsiyyətnamə olmasaydı miras almağa çağırıla biləcək qanun üzrə vərəsələrin hamısı nəzərə alınır (Mülki Məcəllə, maddə 1196), payın tam həcmi isə vəsiyyət tapşırığı üçün nəzərdə tutulan əmlak da daxil olmaqla bütün mirasdan hesablanır (Mülki Məcəllə, maddə 1195).

Məcburi payı tələb etmək hüququ mirasın açıldığı an əmələ gəlir və vərəsəlik üzrə keçir; bu şəxs qarşısında digər vərəsələr birgə borclu kimi çıxış edirlər (Mülki Məcəllə, maddə 1194). Vərəsəlik hüququndan məhrumetməyə səbəb olan hallar olduqda məcburi pay almaq hüququndan da məhrumetmə mümkündür (Mülki Məcəllə, maddə 1203.1); miras qoyan bunu sağlığında məhkəməyə müraciət etməklə həyata keçirə bilər (Mülki Məcəllə, maddə 1203.2).

Nümunə

Ata bütün əmlakını vəsiyyətnamə ilə dostuna qoyur; qanun üzrə yeganə vərəsə olan oğlu mirasın yarısını məcburi pay kimi tələb edə bilər.