Qanun üzrə vərəsəlik

Qanun üzrə vərəsəlik — qanunvericilikdə tərifi

1133.2. Qanun üzrə vərəsəlik (ölmüş şəxsin əmlakının qanunda göstərilmiş şəxslərə keçməsi) o zaman qüvvədə olur ki, miras qoyan vəsiyyətnamə qoymur, yaxud vəsiyyətnamə tamamilə və ya qismən etibarsız sayılır.

Qanun üzrə vərəsəlik nə deməkdir?

Qanun üzrə vərəsəlik vəsiyyət üzrə vərəsəliyi tamamlayır: miras qoyan vəsiyyətnamə qoymayıbsa və ya vəsiyyətnamə tamamilə, yaxud qismən etibarsızdırsa, əmlak qanunda göstərilmiş şəxslərə keçir. Bu şəxslər beş növbəyə bölünür və eyni növbənin vərəsələri bərabər pay hüququna malikdir; birinci növbəyə ölənin uşaqları, ölümündən sonra doğulmuş uşağı, arvadı (əri) və valideynləri (övladlığa götürənlər) daxildir (Mülki Məcəllə, maddə 1159).

Əvvəlki növbənin heç olmasa bir vərəsəsinin mövcudluğu sonrakı növbənin vərəsəliyini istisna edir (Mülki Məcəllə, maddə 1160). Valideynlik hüquqlarından məhrum edilmiş və bu hüquqları bərpa olunmamış valideynlər uşaqlarının qanun üzrə vərəsəsi ola bilməz (Mülki Məcəllə, maddə 1138), nikahı ləğv etmiş ər-arvad isə bir-birindən sonra vərəsə ola bilməz (Mülki Məcəllə, maddə 1163). Sağ qalan arvadın (ərin) vərəsəlik hüququ birgə mülkiyyətdən ona çatası hissəyə aid deyildir (Mülki Məcəllə, maddə 1162).

Nümunə

Valideynləri sağ olmayan şəxs vəsiyyətnamə qoymadan ölərsə, onun həyat yoldaşı və iki uşağı birinci növbənin vərəsələri kimi mirası bərabər paylarla alır, bacı və qardaşları isə vərəsəliyə çağırılmır.