Birləşmək hüququ

Birləşmək hüququ — qanunvericilikdə tərifi

I. Hər kəsin başqaları ilə birləşmək hüququ vardır.

II. Hər kəs istənilən birlik, o cümlədən siyasi partiya, həmkarlar ittifaqı və digər ictimai birlik yaratmaq və ya mövcud birliyə daxil olmaq hüququna malikdir. Bütün birliklərin sərbəst fəaliyyətinə təminat verilir.

III. Heç kəs hər hansı birliyə daxil olmağa və onun üzvlüyündə qalmağa məcbur edilə bilməz.

Birləşmək hüququ nə deməkdir?

Birləşmək hüququ insanlara ümumi maraq və məqsədlərini birgə həyata keçirmək üçün təşkilatlanmaq imkanı verir. Onun iki tərəfi var: şəxs istədiyi birliyi — siyasi partiyanı, həmkarlar ittifaqını və ya digər ictimai birliyi — yarada, yaxud mövcud birliyə qoşula bilər, eyni zamanda heç kəs birliyə üzv olmağa və ya üzv qalmağa məcbur edilə bilməz. Dövlət yaradılmış birliklərin sərbəst fəaliyyətinə də təminat verir (Konstitusiya, maddə 58).

Hüquq mütləq deyil. Qanuni dövlət hakimiyyətini zorla devirmək və ya cinayət hesab edilən digər məqsədlər güdən, yaxud cinayətkar üsullardan istifadə edən birliklər qadağandır; Konstitusiyanı və qanunları pozan birliyin fəaliyyətinə isə yalnız məhkəmə qaydasında xitam verilə bilər (Konstitusiya, maddə 58). Bundan başqa, birləşmək hüququ dövlət təhlükəsizliyi və ictimai təhlükəsizlik, sağlamlığın və mənəviyyatın, başqalarının hüquq və azadlıqlarının qorunması, cinayətin və iğtişaşların qarşısının alınması məqsədi ilə qanunla məhdudlaşdırıla bilər (İnsan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinin tənzimlənməsi haqqında Konstitusiya Qanunu, maddə 3.6).

Nümunə

Bir qrup müəllim peşə maraqlarını qorumaq üçün həmkarlar ittifaqı yaradır; kollektivdə heç bir müəllim bu ittifaqa üzv olmağa məcbur edilə bilməz.